ఋషీణాం చాపి సప్తానాం ధ్రువ ఊర్ద్ధ్వం వ్యవస్థితః
ఏడు ఋషుల పైభాగంలో ధ్రువ నక్షత్రం స్థిరంగా ఉంది.
తారాగ్రహాన్తరాణి స్యురుపరిష్టాద్యథాక్రమమ్
నక్షత్రాలు, గ్రహాల మధ్య ఖాళీలు క్రమంగా పైభాగంలో ఏర్పడతాయి.
నిత్యమృక్షేషు యుజ్యన్తే గచ్ఛన్తో నియతాః క్రమాత్
అవి ఎప్పుడూ రాశులతో కలిసిపోతూ, నిర్ణీత క్రమంలో ప్రయాణిస్తాయి.
సమాగమే చ భేదే చ పశ్యన్తి యుగపత్ప్రజాః
వాటి సంయోగాలు, వేరుపడుటలను ప్రజలు ఒకేసారి గమనిస్తారు.
అసంకరేణ విజ్ఞేయస్తేషాం యోగస్తు వై బుధైః
వివరమైన గందరగోళం లేకుండా, వాటి సంయోగాన్ని జ్ఞానులు సులభంగా గ్రహిస్తారు.
ద్విపానాముదధీనాం చ పర్వతానాం త్థైవ చ
ద్వీపాలు, సముద్రాలు, పర్వతాల విషయములో కూడా అలాగే ఉంటుంది.
ఏతేష్వేవ గ్రహాః సర్వే నక్షత్రేషు సముత్థితాః
ఈ నక్షత్రాల్లోనే అన్ని గ్రహాలు ఉద్భవిస్తాయి.
విశాఖాసు సముత్పన్నో గ్రహాణాం ప్రథమో గ్రహః
విశాఖ నక్షత్రంలో గ్రహాలలో మొదటిది జన్మిస్తుంది.
శీతరశ్మిః సముత్పన్నః కృత్తికాసు నిశాకరః
చల్లని కిరణాలవాడు అయిన చంద్రుడు కృత్తిక నక్షత్రంలో జన్మిస్తాడు.
తారాగ్రహాణాం ప్రవరస్తిష్యఋక్షే సముత్థితః
నక్షత్ర, గ్రహాలలో శ్రేష్ఠుడు తిష్య రాశిలో ఉద్భవిస్తాడు.
ఫాల్గునీషు సముత్పన్నః పూర్వాసు చ జగద్గురుః
పూర్వ ఫాల్గుణి నక్షత్రంలో జగద్గురు జన్మిస్తాడు.
ఆషాఢాస్విహ పూర్వాసు సముత్పన్న ఇతి శ్రుతిః
పూర్వాషాఢ నక్షత్రంలో జననం జరుగుతుందని శృతి చెబుతుంది.
సౌమ్యో బుధో ధనిష్ఠాసు పఞ్చార్చిరుదితో గ్రహః
సౌమ్యుడు అయిన బుధుడు ధనిష్ఠ నక్షత్రంలో ఐదు కాంతులతో ప్రకాశిస్తూ జన్మిస్తాడు.
ఆర్శ్లేషాసు సముత్పన్నః సర్వహారీ మహాగ్రహః
ఆశ్లేష నక్షత్రంలో అన్నింటినీ హరించగల మహాగ్రహుడు జన్మిస్తాడు.
తమోవీర్యమయో రాహుః ప్రకృత్యా కృష్ణమణ్డలః
అంధకార శక్తితో కూడిన రాహువు స్వభావంగా నల్లని గోళంలా ఉంటాడు.
ఏతే తారా గ్రహాశ్చాపి బోద్ధవ్యా భార్గవాదయః
ఈ నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, భృగు మొదలైనవన్నీ తెలుసుకోవాలి.
స్పృశ్యన్తే తేన దోషేణ తతస్తద్గ్రహభక్తితః
ఆ లోపం వల్ల ఇవి ప్రభావితమవుతాయి, ఆ గ్రహాల క్రమానుసారం.
తారాగ్రహాణాం శుక్రస్తు కేతూనామపి ధూమవాన్
నక్షత్రాలు, గ్రహాల్లో శుక్రుడు ముఖ్యుడు; ధూమంతో ఉన్నవాడు కేతువుల్లో ప్రముఖుడు.
నక్షత్రాణాం శ్రవిష్ఠా స్యాదయనానాం తథోత్తరమ్
నక్షత్రాల్లో శ్రవిష్ఠా ప్రథమం, అయనాల్లో ఉత్తరాయణం ముఖ్యమైనది.
ఋతూనాం శిశిరశ్చాపి మాసానాం మాఘ ఏవ చ
ఋతువుల్లో శిశిరం, నెలల్లో మాఘమాసం ప్రధానమైనవి.
అహోరాత్రవిభాగానామహశ్చాపి ప్రకీర్తితమ్
పగలు-రాత్రి విభాగాల్లో పగలు ముఖ్యమని చెప్పబడింది.
క్షణశ్చాపి నిమేషాదిః కాలః కాలవిదాం వరాః
క్షణం, నిమిషం మొదలైనవి కాలములో భాగాలు, కాలజ్ఞులలో ఉత్తముడా!
భానోర్గతివిశేషేణ చక్రవత్పరివర్త్తతే
భానుడి విశేషమైన సంచారంతో ఇది చక్రంలా తిరుగుతుంది.
చతుర్విధానాం భూతానాం ప్రవర్త్తకనివర్త్తకః
నాలుగు రకాల భూతాలకు ఇది ఆరంభం, అంతం కలిగించేది కూడా.
ఇత్యేష జ్యోతిషామేవ సంనివేశోర్ఽథనిశ్చయాత్
ఇలా, దీప్తివంతమైనవాటికి ఈ ఏర్పాటును నిశ్చయంగా స్థాపించారు.
ఉత్తరాశ్రవణేనాసౌ సంక్షిప్తశ్చ ధ్రువే తథా
ఉత్తరాశ్రవణం ద్వారా ఇది ధ్రువంలో స్థిరంగా, సంక్షిప్తంగా ఉంటుంది.
బుద్ధిబూర్వం భాగవతా కల్పదౌ సంప్రవర్త్తితః
బుద్ధిమంతులు, కల్ప ప్రారంభంలో భగవంతుని ఆదేశంతో ఈ వ్యవస్థను ఏర్పరిచారు.
వైశ్వరూపప్రధానస్య పరిణామో ఽయమద్భుతః
విశ్వరూపానికి ప్రధానమైన ఈ అద్భుతమైన పరిణామమే ఇది.
గతాగతం మనుష్యేణ జ్యోతిషాం సాంసచక్షుషా
దీప్తివంతమైన వాటి సంచారాన్ని మనుషులు తమ కళ్లతో చూస్తారు.
పరిక్ష్య నిపుణం బుద్ధ్యా శ్రద్ధాతవ్యం విపశ్చితా
బుద్ధితో జాగ్రత్తగా పరిశీలించి, జ్ఞానులు దీనిని విశ్వసించాలి.