విధినా నియమాచ్చైషామృక్షచర్యా వ్యవస్థితా
నియమం ప్రకారం, వీటి నక్షత్రాల మధ్య సంచారం స్థిరంగా ఉంటుంది.
ఉత్తరాయణమార్గస్థో యదా పర్వసు చన్ద్రమాః
పర్వకాలంలో చంద్రుడు ఉత్తరాయణ మార్గంలో ఉన్నప్పుడు,
తదా దక్షిణమార్గస్యో నీయాం విథీముపాశ్రితః
అప్పుడు దక్షిణాయణ మార్గంలో ఉండి, నిర్ణయించిన దారిలో సాగుతుంది.
న దృశ్యతే యథాకాలం శీఘ్రమస్తముపైతి చ
అది యథాకాలంలో కనబడదు, త్వరగా అస్తమిస్తుంది కూడా.
దృశ్యతే దక్షిణే మార్గే నియమాద్దృశ్యతే న చ
దక్షిణ మార్గంలో అది నియమం ప్రకారం కనబడుతుంది, కొన్ని సార్లు కనబడదు కూడా.
సమానకాలాస్తమయౌ విషువత్సు సమోదయౌ
విషువత్ సమయాల్లో, అస్తమయం, ఉదయం ఒకే సమయానికి జరుగుతాయి.
పూర్ణామవాస్యయోర్జ్ఞోయౌ జ్యోతిశ్చక్రానువర్తినౌ
పౌర్ణమి, అమావాస్యలు రెండూ కూడా జ్యోతిర్మండల చుట్టూ తిరుగుతూ ఉంటాయని తెలుసుకోవాలి.
తదా సర్వగ్రహాణాం చ సూర్యో ఽధస్తాత్ప్రసర్పతి
ఆ సమయానికి సూర్యుడు అన్ని గ్రహాల కంటే క్రిందగా ప్రయాణిస్తాడు.
నక్షత్రమణ్డలం కృత్స్నం సోమాదూర్ద్ధ్వ ప్రసర్పతి
అన్ని నక్షత్రాల వలయం చంద్రుని పైభాగంలో తిరుగుతుంది.
వక్రస్తు భార్గవాదూర్ద్ధ్వ వక్రాదూర్ద్ధ్వం బృహస్పతిః
శుక్రుడి పైభాగంలో వక్రగతి మొదలవుతుంది; ఆ వక్రగతికి పైగా బృహస్పతి ఉంటాడు.
ఋషీణాం చాపి సప్తానాం ధ్రువ ఊర్ద్ధ్వం వ్యవస్థితః
ఏడు ఋషుల పైభాగంలో ధ్రువ నక్షత్రం స్థిరంగా ఉంది.
తారాగ్రహాన్తరాణి స్యురుపరిష్టాద్యథాక్రమమ్
నక్షత్రాలు, గ్రహాల మధ్య ఖాళీలు క్రమంగా పైభాగంలో ఏర్పడతాయి.
నిత్యమృక్షేషు యుజ్యన్తే గచ్ఛన్తో నియతాః క్రమాత్
అవి ఎప్పుడూ రాశులతో కలిసిపోతూ, నిర్ణీత క్రమంలో ప్రయాణిస్తాయి.
సమాగమే చ భేదే చ పశ్యన్తి యుగపత్ప్రజాః
వాటి సంయోగాలు, వేరుపడుటలను ప్రజలు ఒకేసారి గమనిస్తారు.
అసంకరేణ విజ్ఞేయస్తేషాం యోగస్తు వై బుధైః
వివరమైన గందరగోళం లేకుండా, వాటి సంయోగాన్ని జ్ఞానులు సులభంగా గ్రహిస్తారు.
ద్విపానాముదధీనాం చ పర్వతానాం త్థైవ చ
ద్వీపాలు, సముద్రాలు, పర్వతాల విషయములో కూడా అలాగే ఉంటుంది.
ఏతేష్వేవ గ్రహాః సర్వే నక్షత్రేషు సముత్థితాః
ఈ నక్షత్రాల్లోనే అన్ని గ్రహాలు ఉద్భవిస్తాయి.
విశాఖాసు సముత్పన్నో గ్రహాణాం ప్రథమో గ్రహః
విశాఖ నక్షత్రంలో గ్రహాలలో మొదటిది జన్మిస్తుంది.
శీతరశ్మిః సముత్పన్నః కృత్తికాసు నిశాకరః
చల్లని కిరణాలవాడు అయిన చంద్రుడు కృత్తిక నక్షత్రంలో జన్మిస్తాడు.
తారాగ్రహాణాం ప్రవరస్తిష్యఋక్షే సముత్థితః
నక్షత్ర, గ్రహాలలో శ్రేష్ఠుడు తిష్య రాశిలో ఉద్భవిస్తాడు.
ఫాల్గునీషు సముత్పన్నః పూర్వాసు చ జగద్గురుః
పూర్వ ఫాల్గుణి నక్షత్రంలో జగద్గురు జన్మిస్తాడు.
ఆషాఢాస్విహ పూర్వాసు సముత్పన్న ఇతి శ్రుతిః
పూర్వాషాఢ నక్షత్రంలో జననం జరుగుతుందని శృతి చెబుతుంది.
సౌమ్యో బుధో ధనిష్ఠాసు పఞ్చార్చిరుదితో గ్రహః
సౌమ్యుడు అయిన బుధుడు ధనిష్ఠ నక్షత్రంలో ఐదు కాంతులతో ప్రకాశిస్తూ జన్మిస్తాడు.
ఆర్శ్లేషాసు సముత్పన్నః సర్వహారీ మహాగ్రహః
ఆశ్లేష నక్షత్రంలో అన్నింటినీ హరించగల మహాగ్రహుడు జన్మిస్తాడు.
తమోవీర్యమయో రాహుః ప్రకృత్యా కృష్ణమణ్డలః
అంధకార శక్తితో కూడిన రాహువు స్వభావంగా నల్లని గోళంలా ఉంటాడు.
ఏతే తారా గ్రహాశ్చాపి బోద్ధవ్యా భార్గవాదయః
ఈ నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, భృగు మొదలైనవన్నీ తెలుసుకోవాలి.
స్పృశ్యన్తే తేన దోషేణ తతస్తద్గ్రహభక్తితః
ఆ లోపం వల్ల ఇవి ప్రభావితమవుతాయి, ఆ గ్రహాల క్రమానుసారం.
తారాగ్రహాణాం శుక్రస్తు కేతూనామపి ధూమవాన్
నక్షత్రాలు, గ్రహాల్లో శుక్రుడు ముఖ్యుడు; ధూమంతో ఉన్నవాడు కేతువుల్లో ప్రముఖుడు.
నక్షత్రాణాం శ్రవిష్ఠా స్యాదయనానాం తథోత్తరమ్
నక్షత్రాల్లో శ్రవిష్ఠా ప్రథమం, అయనాల్లో ఉత్తరాయణం ముఖ్యమైనది.
ఋతూనాం శిశిరశ్చాపి మాసానాం మాఘ ఏవ చ
ఋతువుల్లో శిశిరం, నెలల్లో మాఘమాసం ప్రధానమైనవి.