నక్షీయన్తే యతస్తాని తస్మాన్నక్షత్రసంజ్ఞితాః
వాటి ద్వారా అవి గుర్తించబడినందున, వాటిని నక్షత్రాలు అని పిలుస్తారు.
తేషాం క్షేత్రాణ్యథాదత్తే సూర్యో నక్షత్రకారకాః
సూర్యుడు నక్షత్రాలను ఏర్పరచేవాడిగా వాటి ప్రాంతాలను నిర్ణయిస్తాడు.
తారణాత్తారకా హ్యేతాః శుక్లత్వాచ్చైవ తారకాః
వాటి ప్రయాణం వల్ల అవి తారలు అనబడతాయి; వాటి తెలుపు రంగు వల్ల కూడా తారలు అని పిలుస్తారు.
ఆదానాన్నిత్యమాదిత్యస్తేజసా తపసామపి
ఎప్పుడూ సూర్యుని తేజస్సు గ్రహించడంవల్లే, తపస్సు చేసే వారికి కూడా శక్తి లభిస్తుంది.
స్వనాత్తేజసో ఽపాం చ తేనాసౌ సవితా మతః
నీటి తేజస్సును గ్రహించేవాడైనందున, అతడిని సవితా అని అంటారు.
శుక్లత్వే చామృతత్వే చ శీతత్వే చ విభావ్యతే
తెలుపు, అమృతత్వం, చల్లదనం — ఈ లక్షణాల్లో అతడు కనిపిస్తాడు.
జలతేచౌమయే శుక్లే వృత్తకుంభనిభే శుభే
వెండి వలె తెల్లగా, వృత్తాకారమైన శుభ్రమైన పాత్రలో అతడు ప్రకాశిస్తాడు.
ఘనతేజోమయం శుక్లం మణ్డలం భాస్కరస్య తు
భాస్కరుని వలయం ఘనమైన తేజస్సుతో, తెలుపు రంగుతో మెరిసిపోతుంది.
మన్వన్తరేషు సర్వేషు ఋక్షసూర్యగ్రహాశ్రయాః
ప్రతి మన్వంతరంలోనూ నక్షత్రాలు, సూర్యుడు, గ్రహాలు పరస్పర ఆధారంగా ఉంటాయి.
సౌరం సూర్యో విశేత్స్థానం సౌమ్యం సోమస్తథైవ చ
సూర్యుడు సౌర లోకంలోనికి ప్రవేశిస్తాడు, అలాగే చంద్రుడు సోమ లోకంలోనికి చేరుతాడు.
జైవం బృహస్పతిశ్చైవ లౌహితం చైవ లోహితః
జైవుడు అంటే బృహస్పతి, లౌహితుడు అంటే లోహితుడు.
బౌధం బుధో ఽథ స్వర్భానుః స్వర్భానుస్థానమాస్థితః
బౌధుడు అంటే బుధుడు, స్వర్భాను అంటే స్వర్భాను తన స్థానంలో ఉన్నాడు.
గృహాణ్యేతాని సర్వాణి జ్యోతీంషి సుకృతాత్మ నామ్
ధర్మాత్ముడా, ఈ ప్రకాశవంతమైన గ్రహాలన్నింటినీ స్వీకరించు.
స్థానాన్యేతాని తిష్ఠన్తి యావదాత్రూతసంప్లవమ్
ఈ స్థానాలు ఇక్కడి భూతాల వినాశనం వరకు స్థిరంగా ఉంటాయి.
అభిమానినో ఽవతిష్ఠన్తే దేవస్థానాని వై పునః
అహంకారంతో ఉన్నవారు మళ్లీ దేవతల స్థానాలను ఆక్రమిస్తారు.
అస్మిన్మన్వన్తరే చైవ గ్రహా వైతానికాః స్మృతాః
ఈ మన్వంతరంలో గ్రహాలు వైతానిక గ్రహాలుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి.
త్విషినామా ధర్మసుతః సోమో దేవో వసుః స్మృతః
ప్రకాశవంతులలో ధర్మసుతుడు, సోముడు, వసువు దేవతలుగా గుర్తించబడ్డారు.
బృహత్తేజాః స్మృతో దేవో దేవాచార్యో ఽగి రస్సుతః
బలమైన తేజస్సుతో ఉన్న దేవుడు, అగ్ని కుమారుడైన దేవాచార్యుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.
శనైశ్చరో విరూపస్తు సంజ్ఞాపుత్రో వివస్వతః
శనైశ్చరుడు, రూపహీనుడు, సంజ్ఞ మరియు వివస్వత్కు కుమారుడు.
నక్షత్రాణ్యృక్షనామానో దాక్షాయణ్యస్తు తాః స్మృతాః
నక్షత్రాలు, ఋక్ష అనే పేరుతో, దక్ష కుమార్తెలుగా గుర్తించబడ్డాయి.
సోమర్క్షగ్రహసూర్యేషు కీర్త్తితా హ్యభిమానినః
చంద్రుడు, నక్షత్రం, గ్రహం, సూర్యునిలో అహంకారులు ప్రస్తావించబడ్డారు.
శుక్లమగ్నిమయం స్థానం సహస్రాంశోర్వివస్వతః
వివస్వత్కు, సహస్ర కిరణాలవాడైన సూర్యుని నివాసం తెల్లగా, అగ్నితో కూడి ఉంటుంది.
ఆప్యం శ్యామం మనోజ్ఞస్య పఞ్చరశ్మేర్గృహం స్మృతమ్
సుందరమైన ఐదు కిరణాలవాడి గృహం నీటితో కూడి, నలుపుగా ఉంటుంది.
నవరశ్మేస్తు భౌమస్య లౌహితం స్థానమమ్మయమ్
తొమ్మిది కిరణాలున్న భౌముని నివాసం ఇనుపతో, ఎర్రగా ఉంటుంది.
అషృ రశ్మిగృహం ప్రోక్తం కృష్ణం మన్దస్య చామ్మయమ్
ఎనిమిది కిరణాలున్న మందుని గృహం నలుపుగా, ఇనుపతో కూడి ఉంటుంది.
విజ్ఞేయాస్తారకాః సర్వా అమ్మయాస్త్త్వే కరశ్మయః
అన్ని నక్షత్రాలు ఇనుపతో ఉండి, వాటి కిరణాలు చేతులతో తయారైనవిగా తెలుసుకోవాలి.
ఘనతోయాత్మికా జ్ఞేయాః కల్పాదావేవ నిర్మితాః
అవి ఘనమైన నీటి స్వభావంతో, కల్పారంభంలో సృష్టించబడ్డవిగా తెలుసుకోవాలి.
నవయోజనసాహస్రో విష్కంభః సవితుః స్మృతః
సవితృదేవుని ధురం తొమ్మిది వేల యోజనాలుగా చెప్పబడింది.
ద్విగుణః సూర్యవిస్తారాద్విస్తారః శశినః స్మృతః
చంద్రుని పరిమాణం సూర్యుని పరిమాణానికి రెట్టింపు అని చెబుతారు.
ఉద్ధృత్య పృథివీఛాయాం నిర్మితో మణ్డలాకృతిః
భూమి నీడను తీసుకొని, ఒక వృత్తాకారాన్ని రూపొందించారు.