ఇతి వర్ణాః సమా ఖ్యాతాః సూర్యస్యర్తుసముద్భవాః
ఇలా, సూర్యునికి ఋతువులలో కలిగే రంగులు వివరించబడ్డాయి.
సూర్యో ఽమరేష్వప్యమృతం త్రయం త్రిషు న యచ్ఛతి
సూర్యుడు అమరులకు కూడా మూడు విధాల అమృతాన్ని ఇస్తాడు కాదు.
భిద్యతే ఋతుమాసాద్య జలశీతోష్ణనిస్రవమ్
ఋతువులు వచ్చినప్పుడు అది నీరు, చలి, వేడి ప్రవాహాలుగా విడిపోతుంది.
నక్షత్రగ్రహసోమానాం ప్రతిష్ఠా యోనిరేవ చ
నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, చంద్రునికి ఆధారం, మూలం ఇదే.
నక్షత్రాధిపతిః సోమో గ్రహ రాజో దివాకరః
నక్షత్రాల అధిపతి సోముడు, గ్రహాల రాజు సూర్యుడు.
పఠ్యతే చాగ్నిరాదిత్య ఉదకం చన్ద్రమాః స్మృతః
అగ్ని అనగా సూర్యుడు అని, నీరు అనగా చంద్రుడు అని చెప్పబడింది.
సురసేనాపతిః స్కన్దః పఠ్యతే ఽఙ్గారకో గ్రహః
దేవతల సేనాధిపతి స్కందుడు, అంగారకుడు అనే గ్రహమూ చెప్పబడింది.
రుద్రో వైవస్వతః సాక్షాద్యమో లోకప్రభుః స్వయమ్
రుద్రుడు, వైవస్వతుడు, స్వయంగా యముడు, లోకాధిపతి.
దేవాసురగురూ ద్వౌ తు భానుమన్తౌ మహా గ్రహౌ
దేవతలూ, అసురుల గురువులైన రెండు గొప్ప గ్రహాలు ప్రకాశవంతంగా ఉంటాయి.
ఆదిత్యమూలమఖిలం త్రైలోక్యం నాత్ర సంశయః
ఈ మూడు లోకాలూ సూర్యుని నుండే పుట్టాయి; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
రుద్రోపేన్ద్రేన్ద్రచన్ద్రాణాం విప్రేన్ద్రాస్త్రిదివౌకసామ్
రుద్రుడు, ఉపేంద్రుడు, ఇంద్రుడు, చంద్రుడు, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠులు, స్వర్గంలోని దేవతలు—
సర్వాత్మా సర్వలోకేశో మహాదేవః ప్రజాపతిః
అందరికీ ఆత్మ, అన్ని లోకాల అధిపతి, మహాదేవుడు, ప్రజాపతి.
తతః సంజాయతే సర్వం తత్ర చైవ ప్రలీయతే
అతని నుండే అన్నీ పుడుతాయి, చివరికి అన్నీ అతనిలోనే లయమవుతాయి.
జగజ్జ్ఞేయో గ్రహో విప్రా దీప్తిమాన్సుప్రభో రవిః
బ్రాహ్మణులారా! ఈ లోకాన్ని తెలిసిన గ్రహం, ప్రకాశవంతమైన సూర్యుడే.
క్షణా ముహూర్త్తా దివసా నిశాః పక్షాశ్చ కృత్స్నశః
క్షణాలు, ముహూర్తాలు, రోజులు, రాత్రులు, పక్షాలు—ఇవి అన్నీ పూర్తిగా—
తదాదిత్యాదృతే హ్యేషా కాలంసఖ్యా న విద్యతే
ఆ సూర్యుడు లేకుండా కాలాన్ని లెక్కించడమే ఉండదు.
ఋతూనామవిభాగాచ్చ పుష్పమూలఫలం కుతః
ఋతువుల తేడా లేకపోతే పువ్వులు, మూలికలు, పండ్లు ఎలా కలుగుతాయి?
అభావో వ్యవహారాణాం జన్తూనాం దివి చైహ చ
దేవతలకైనా, భూమిపై జీవులకైనా, పనులు ఉండవు.
స ఏష కాలశ్చాగ్నిశ్చ ద్వాదశాత్మా ప్రజాపతిః
అతనే కాలం, అతనే అగ్ని, అతనే పన్నెండు రూపాలుతో ప్రజాపతి.
స ఏష తేచసాం రాశిస్తమో ఘ్రన్సార్వలౌకికమ్
అతనే తేజస్సు సముదాయం, చీకటిని తొలగించేవాడు, అన్ని లోకాలకూ సాధారణమైనవాడు.
పార్శ్వమూర్ధ్వమధశ్చైవ తాపయత్యేష సర్వశః
అతడు పక్కలు, పైభాగం, కింద భాగం అన్నింటినీ పూర్తిగా వేడెక్కిస్తాడు.
పార్శ్వమూర్ధ్వమధశ్చైవ తమో నాశయతే సమమ్
అతడు పక్కలు, పైభాగం, కింద భాగం అన్నింటిలోనూ సమంగా చీకటిని తొలగిస్తాడు.
సూర్యో గోభిర్జగత్సర్వమాదీపయతి సర్వతః
సూర్యుడు తన కిరణాలతో ఈ లోకమంతటినీ అన్ని దిక్కుల నుండీ ప్రకాశింపజేస్తాడు.
తేషాం శ్రేష్ఠాః పునః సప్త రశ్మయో గ్రహయో నయః
వాటిలో ముఖ్యమైన ఏడు కిరణాలు ఉత్తమమైనవి, అవే గ్రహాలకు మార్గదర్శకాలు.
విశ్వశ్రవాః పునశ్చాన్యః సంపద్వసురతః పరః
విశ్వశ్రవా అనే వాడు మరోకడు, సర్వసంపదలు కలవారిలో, ధర్మవంతులలో అతడు శ్రేష్ఠుడు.
సుషుమ్ణః సూర్యరశ్మిస్తు క్షీణ శశినమేధయేత్
సుషుమ్ణ అనే సూర్యకిరణం, చంద్రుడు క్షీణించేటప్పుడు, అతనిని పోషిస్తుంది.
హరి కేశః పురస్తాద్య ఋక్షయోనిః స కీత్యతే
హరికేశ అనే కిరణం ముందుగా ఉంటుంది, అది నక్షత్రాలకు మూలమైనదిగా పిలవబడుతుంది.
విశ్వశ్రవాస్తు యః పశ్చచ్ఛుక్రయోనిః స్మృతో బుధైః
విశ్వశ్రవా అనే కిరణం వెనుకవైపు ఉంటుంది, అది శుక్రగ్రహానికి మూలమని జ్ఞానులు చెబుతారు.
షష్ఠస్త్వర్వ్వావసూ రశ్మిర్యోనిస్తు స బృహస్పతేః
ఆరవ కిరణమైన అర్వావసు, అది బృహస్పతి గ్రహానికి మూలంగా ఉంటుంది.
ఏవం సూర్యప్రభావేణ గ్రహనక్షత్రతారకాః
ఇలా సూర్యుని ప్రభావంతోనే గ్రహాలు, నక్షత్రాలు, తారలు ఉంటాయి.