ఉదయాస్తమనే నిత్యమహోరాత్రం విశత్యపః
ప్రతి ఉదయం, సాయంత్రం సమయంలో నీళ్లు ఎప్పుడూ పగలు-రాత్రిలోకి ప్రవేశిస్తాయి.
పార్థివాగ్నివిమిశ్రో ఽసౌ దివ్యః శుచిరితి స్మృతః
భూమి, అగ్ని కలిసినది దివ్యమైనది, పవిత్రమైనదిగా చెప్పబడుతుంది.
ఆదత్తే స తు నాడీనాం సహస్రేణ సమన్తతః
అది సహస్రం నాళాల ద్వారా చుట్టూ నీటిని గ్రహిస్తుంది.
స్థావరా జఙ్గమాశ్చైవ యాశ్చ కుల్యాదికా అపః
స్థావరాలు, జంగమాలు, అలాగే వాగులు మొదలైన వాటి నీళ్లు కూడా,
తాసాం చతుఃశతా నాడ్యో వర్షన్తే చిత్ర మూర్త్తయః
వాటిలో నాలుగు వందల నాళాలు వివిధ రూపాల్లో వర్షాన్ని కురిపిస్తాయి.
అమృతా నామతః సర్వా రశ్మయో వృష్టిసర్జనాః
అవి అన్నీ అమృతం అనే పేరుతో ప్రసిద్ధమైన కిరణాలు, వర్షానికి కారణమవుతాయి.
దృశ్యా మేఘాశ్చ యామ్యశ్చ హ్రదిన్యో హిమసర్జనాః
కనిపించే మేఘాలు, దక్షిణదిశ మేఘాలు, సరస్సులు, మంచుతో ఏర్పడినవి అక్కడ ఉన్నాయి.
శుక్లాశ్చ కుహకాశ్చైవ గావో విశ్వభృతస్తథా
అక్కడ తెల్లని మేఘాలు, మాయగా కనిపించే మేఘాలు, ఆవులు, అంతటినీ పోషించే వాడు కూడా ఉన్నాడు.
సమం విభజ్య నాడీస్తు మనుష్టపితృదేవతాః
అతడు నాడులను మనుషులు, పితృదేవతలు, దేవతల మధ్య సమానంగా పంచుతాడు.
అమృతేన సురాన్సర్వాంస్త్రీంస్త్రిభిస్తర్పయత్యసౌ
అతడు అమృతంతో అన్ని దేవతలను మూడు విధాలుగా తృప్తిపరుస్తాడు.
వర్షాస్వథో శరది వై చతుర్భిశ్చ ప్రవర్షతి
వర్షాకాలంలో, శరదృతువులో, నాలుగు ప్రవాహాలతో వర్షాన్ని కురిపిస్తాడు.
ఇన్ద్రో ధాతా భగః పూషా మిత్రో ఽథ వరుణోర్ఽయమా
ఇంద్రుడు, ధాత, భగ, పూష, మిత్రుడు, తరువాత వరుణుడు, యముడు—
మాఘమాసే తు వరుణః పూషా చైవ తు ఫలాల్గునే
మాఘమాసంలో వరుణుడు, ఫల్గుణమాసంలో పూష దేవుడు.
జ్యేష్ఠమాసే భవేదిన్ద్రశ్చాషాఢే సవితా రవిః
జ్యేష్ఠమాసంలో ఇంద్రుడు, ఆషాఢమాసంలో సవితా సూర్యుడు.
పర్జన్యో ఽశ్వయుజే మాసి త్వష్టా చ కార్తికే రవిః
అశ్వయుజమాసంలో పర్జన్యుడు, కార్తికమాసంలో త్వష్టా సూర్యుడు.
పఞ్చరశ్మిసహస్రాణి వరుణస్యార్కకర్మణి
వరుణునికి సూర్యుని కార్యంలో ఐదు వేల కిరణాలు ఉంటాయి.
ధాతాష్టభిః సహస్రైస్తు నవభిస్తు శతక్రతుః
ధాతకు ఎనిమిది వేల కిరణాలు, శతక్రతువుకు తొమ్మిది వేల కిరణాలు ఉంటాయి.
సప్తభిస్తపతే సిత్రస్త్వష్టా చైవాష్టభిస్తపేత్
సిత్రుడు ఏడుకొండ కిరణాలతో ప్రకాశిస్తాడు, త్వష్టా ఎనిమిది కిరణాలతో ప్రకాశిస్తాడు.
షడ్భీ రశ్మిసహస్రైస్తు విషణుస్తపతి మేదినీమ్
విష్ణువు ఆరు వేల కిరణాలతో భూమిని ప్రకాశింపజేస్తాడు.
శ్వేతవర్ణస్తు వర్షాసు పాణ్డుః శరది భాస్కరః
వర్షాకాలంలో సూర్యుడు తెల్లగా ఉంటాడు; శరదృతువులో పాండురంగా కనిపిస్తాడు.
ఇతి వర్ణాః సమా ఖ్యాతాః సూర్యస్యర్తుసముద్భవాః
ఇలా, సూర్యునికి ఋతువులలో కలిగే రంగులు వివరించబడ్డాయి.
సూర్యో ఽమరేష్వప్యమృతం త్రయం త్రిషు న యచ్ఛతి
సూర్యుడు అమరులకు కూడా మూడు విధాల అమృతాన్ని ఇస్తాడు కాదు.
భిద్యతే ఋతుమాసాద్య జలశీతోష్ణనిస్రవమ్
ఋతువులు వచ్చినప్పుడు అది నీరు, చలి, వేడి ప్రవాహాలుగా విడిపోతుంది.
నక్షత్రగ్రహసోమానాం ప్రతిష్ఠా యోనిరేవ చ
నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, చంద్రునికి ఆధారం, మూలం ఇదే.
నక్షత్రాధిపతిః సోమో గ్రహ రాజో దివాకరః
నక్షత్రాల అధిపతి సోముడు, గ్రహాల రాజు సూర్యుడు.
పఠ్యతే చాగ్నిరాదిత్య ఉదకం చన్ద్రమాః స్మృతః
అగ్ని అనగా సూర్యుడు అని, నీరు అనగా చంద్రుడు అని చెప్పబడింది.
సురసేనాపతిః స్కన్దః పఠ్యతే ఽఙ్గారకో గ్రహః
దేవతల సేనాధిపతి స్కందుడు, అంగారకుడు అనే గ్రహమూ చెప్పబడింది.
రుద్రో వైవస్వతః సాక్షాద్యమో లోకప్రభుః స్వయమ్
రుద్రుడు, వైవస్వతుడు, స్వయంగా యముడు, లోకాధిపతి.
దేవాసురగురూ ద్వౌ తు భానుమన్తౌ మహా గ్రహౌ
దేవతలూ, అసురుల గురువులైన రెండు గొప్ప గ్రహాలు ప్రకాశవంతంగా ఉంటాయి.
ఆదిత్యమూలమఖిలం త్రైలోక్యం నాత్ర సంశయః
ఈ మూడు లోకాలూ సూర్యుని నుండే పుట్టాయి; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.