లోకస్య సంతానకరాః పితృయానపథే స్థితాః
లోకాన్ని కొనసాగించే వారు, పితృయాణ మార్గంలో స్థిరంగా ఉంటారు.
ప్రారభన్తే లోకకామాస్తేషాం పన్థాః స దక్షిణాః
వారు లోకాలను కోరుకుంటూ ప్రయాణిస్తారు; వారి మార్గం దక్షిణదిశగా ఉంటుంది.
సంతప్తాస్తపసా చైవ మర్యాదాభిః శ్రుతేన చ
తపస్సు, నియమాలు, విద్య వల్ల వారు పవిత్రులవుతారు.
పశ్చిమాశ్చైవ పూర్వేషాం జాయన్తే నిధనేష్వపి
తర్వాతివారు, ముందువారిలో, వారు మరణించే సమయంలో కూడా జన్మిస్తారు.
అష్టాశీతిసహస్రాణి ఋషీమాఙ్గృహమేధినామ్
అరవై ఎనిమిది వేల మంది ఋషులు గృహస్థులుగా ఉన్నారు.
క్రియావతాం ప్రసంఖ్యైషా యే శ్మశానాని భేజిరే
కార్యాచరణలో ఉన్నవారు, శ్మశానాల్లోకి ప్రవేశించిన వారి సంఖ్య ఇదే.
ఇచ్ఛాద్వేషప్రవృత్త్యా చ మైథునోపగమేన వై
ఇష్టము, ద్వేషము, చర్యలు, మరియు సంయోగం ద్వారా,
ఏతైస్తైః కారణైః సిద్ధా యే శ్మశానాని భేజిరే
ఈ వివిధ కారణాల వల్ల సిద్ధులు శ్మశానాల్లోకి ప్రవేశించారు.
నాగవీథ్యుత్తరో యశ్చ సప్తర్షిగణదక్షిణః
ఒకటి నాగవీధికి ఉత్తరంగా, మరొకటి సప్త ఋషుల సమూహానికి దక్షిణంగా ఉంది.
యత్ర తే వాసినః సిద్ధా విమలా బ్రహ్మచారిణః
అక్కడ పవిత్రులు, బ్రహ్మచర్యంలో నిలిచిన సిద్ధులు నివసిస్తున్నారు.
అష్టాశీతిసహస్రాణి ఋషీణామూర్ద్ధ్వరేతసామ్
అరవై ఎనిమిది వేల మంది ఋషులు, వీర్యాన్ని పైకి నిలిపే వారు అక్కడ ఉన్నారు.
తే సంప్రయోగాల్లోకస్య మైథునస్య చ వర్జనాత్
వారు లోకంతో కలయికను, मैथునాన్ని వదిలి ఉండటం వల్ల,
పునశ్చాకామసంయోగాచ్ఛబ్దాదేర్దేషదర్ శనాత్
మళ్ళీ, కోరిక లేకుండా కలయికచేసి, శబ్దాది విషయాలలో లోపాలను చూచి,
ఆభూతసంప్లవస్థానామమృతత్వం విభావ్యతే
ప్రపంచ ప్రళయ సమయంలో మిగిలినవారిలో అమృతత్వం కనిపిస్తుంది.
బ్రూణహత్యాశ్వమేధాభ్యాం పుణ్యపాపకృతో ఽపరే
బ్రూణహత్య, అశ్వమేధం ద్వారా, మరికొందరు పుణ్యపాపాలతో వేరు చేయబడతారు.
ఉర్ద్ధ్వోత్తరమృషిభ్యస్తు ధ్రువో యత్ర స వై స్మృతః
ఋషుల కంటే పైగా, అక్కడ ధ్రువుడు ఉన్నాడని గుర్తించబడతాడు.
ధర్మధ్రువాద్యాస్తిష్ఠన్తి యత్ర తే లోకసాధకాః
అక్కడ ధర్ముడు, ధ్రువుడు వంటి లోకాన్ని కాపాడే వారు నిలిచివుంటారు.
భవిష్యాణి చ సర్వాణి తేషాం వక్ష్యామ్యనుక్రమమ్
వారి భవిష్యత్తులో జరిగే సంగతులన్నింటిని క్రమంగా చెప్పుతాను.
సూర్యాచన్ద్రమసోశ్చారం గ్రహాణాం చైవ సర్వశః
సూర్యుడు, చంద్రుడు, అలాగే అన్ని గ్రహాల సంచారాన్ని కూడా వివరించుతాను.
అవ్యూహేన చ సర్వాణి తథైవాసంకరేణ వా
అన్నిటినీ క్రమంగా, లేదా కలయిక లేకుండా చెప్పుతాను.
ఏతద్వేదితుమిచ్ఛామస్తన్నో నిగద సత్తమ
ఈ విషయం తెలుసుకోవాలని మేము కోరుతున్నాము. దయచేసి మాకు చెప్పండి, మహానుభావా.
ప్రత్యక్షమపి దృశ్యం చ సంమోహయతి యత్ప్రజాః
ప్రత్యక్షంగా కనిపించినా, ప్రజలను మాయలో పడేసే దానిని గురించి తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాము.
ఉత్తానపాదపుత్రో ఽసౌ మేఢీభూతో ధ్రువో దివి
ఉత్తానపాదుని కుమారుడు ధ్రువుడు ఆకాశంలో స్థిరంగా నిలిచివున్నాడు.
భ్రమన్తమనుగచ్ఛన్తి నక్షత్రాణి చ చక్రవత్
నక్షత్రాలు చక్రంలా తిరుగుతూ ధ్రువుని చుట్టూ సంచరిస్తుంటాయి.
సూర్యాచన్ద్రమసౌ తారా నక్షత్రాణి గ్రహైః సహ
సూర్యుడు, చంద్రుడు, తారలు, గ్రహాలు — ఇవన్నీ నక్షత్రాలతో కలిసి కదులుతుంటాయి.
తేషాం యోగశ్చ భేదశ్చ కాలశ్చారస్తథైవ చ
వాటికి కలయికలు, వేరుపడే సమయాలు, కదలికలు, కాలప్రవాహం — ఇవన్నీ
విషువద్గ్రహవర్ణాశ్చ ద్రువాత్సర్వం ప్రవర్త్తతే
విషువత్ సమయాలు, గ్రహాల రంగులు — ఇవన్నీ ధ్రువునుంచే ఉద్భవిస్తాయి.
శుభాశుభం ప్రజానాం చ ధ్రువాత్సర్వం ప్రవర్త్తతే
ప్రజలకు కలిగే శుభఫలితాలు, అశుభఫలితాలు అన్నీ ధ్రువునుంచే వస్తాయి.
తదేష దీప్త కిరణః స కాలగ్నిర్దివాకరః
అతడే ప్రకాశవంతమైన కిరణాలతో వెలిగే సూర్యుడు, కాలాగ్ని.
సూర్యః కిరమజాలేన వాయుయుక్తేన సర్వశః
సూర్యుడు తన కిరణజాలంతో, గాలితో కలసి, సమస్తాన్ని వ్యాపించుచున్నాడు.