అస్తం యాతి పునః సూర్యే దినమావిశతే త్వషః
మళ్లీ సూర్యుడు అస్తమించగానే, పగలు కిరణాలలోకి వెళ్ళిపోతుంది.
ఏతేన క్రమయోగేన భూమ్యర్ద్ధే దక్షిణోత్తరే
ఈ క్రమానుసారంగా, భూమి దక్షిణ ఉత్తర భాగాల్లో,
దేనం సూర్యప్రకాశాఖ్యం తామసీ రాత్రిరూచ్యతే
సూర్యుని వెలుగు లేనప్పుడు ఉండే చీకటిని రాత్రి అంటారు.
ఏవం పుష్కరమధ్యేన యదా సర్పతి భాస్కరః
ఇలా పుష్కర మధ్యంలో సూర్యుడు సంచరిస్తున్నప్పుడు,
యోజనాగ్రాన్ముహూర్త్తస్య ఇహ సంఖ్యాం నిబోధత
ఒక ముహూర్తంలో ఇక్కడ సూర్యుడు ఎంత యోజనాలు ప్రయాణిస్తాడో తెలుసుకో.
పఞ్చాశత్తు తథాన్యాని సహస్రాణ్యధికాని చ
అవి యాభైతో పాటు మరికొన్ని వేల యోజనాలు ఉంటాయి.
ఏతేన గతియోగేన యదా కాష్ఠాం తు దక్షిణామ్
ఈ ప్రయాణ మార్గంతో, అది దక్షిణ దిక్కుకు చేరినప్పుడు,
మధ్యేన పుష్కరస్యాథ భ్రమతే దక్షిణాయనే
అప్పుడు పుష్కర మధ్యంలో, దక్షిణాయనంలో తిరుగుతుంది.
సర్పతే దక్షిణాయాం తు కాష్ఠాయాం వై నిబోధత
ఇప్పుడు దక్షిణ దిక్కులో సూర్యుని సంచారం గురించి తెలుసుకో.
తథా శతసహస్రాణి చత్వారింశచ్చ పఞ్చ చ
అలాగే, అక్కడ లక్ష నలభై ఐదు వేల యోజనాలు ఉంటాయి.
దక్షిణాద్వినివృత్తో ఽసౌ విషువస్థో యదా రవిః
సూర్యుడు దక్షిణ దిక్కు నుంచి తిరిగి, విషువత్క్రమంలో నిలబడినప్పుడు,
మణ్డలం విషువత్తస్య యోజనైస్తన్నిబోధత
విషువత్క్రమంలో సూర్యుని వలయ పరిమాణాన్ని యోజనాలలో తెలుసుకో.
తథా శతసహస్రాణామశీత్యేకాధికా పునః
అలాగే, మళ్లీ ఎనభై ఒకటి వేలు వేలు సంఖ్యలో ఉన్నాయి.
శాకద్వీపస్య షష్ఠస్య ఉత్తరాతో దిశశ్చరన్
ఆరవ ద్వీపమైన శాకద్వీపానికి ఉత్తర దిశగా ప్రయాణిస్తూ,
యోజనాగ్రాత్ప్రసంఖ్యాతా కోటిరేకా తు స ద్విజాః
ఆరంభ స్థానం నుండి కొలిచిన దూరం కోటి యోజనాలు అని, ఓ ద్విజులారా.
అష్టపఞ్చాశతం చవ యోజనాన్యధికాని తు
అదికాక, దానికి ఇంకా యాభై ఎనిమిది యోజనాలు కలుపుతారు.
మూలం చైవ తథాషాఢే త్వజవీథ్యుదయాస్త్రయః
అలాగే, మూలం, ఆరవది, అజవీతి ఉదయ మార్గాలు మూడు కూడా ఉన్నాయి.
కాష్ఠయోరన్తరం యచ్చ తద్వక్ష్యేయజనైః పునః
రెండు దారాల మధ్య ఉన్న ఖాళీని కూడా మళ్లీ జనులకు వివరించెదను.
త్రయః శతాధికాశ్చన్యే త్రయస్త్రింశచ్చ యోజనైః
ఇంకా, మూడువందల ముప్పై మూడు యోజనాలు ఇతరవి.
కాష్ఠయోర్లేఖయోశ్చైవ హ్యన్తరం దక్షిణోత్తరే
దక్షిణం, ఉత్తరం వైపుల రెండు దారలు, గీతల మధ్య దూరం కూడా ఉంది.
ఏకైకమన్తరం తస్య వియుతాన్యేకసప్తతిః
వాటిలో ప్రతి ఖాళీ కూడా డబ్బైకొక్కటి తక్కువగా ఉంటుంది.
లేఖయోః కాష్ఠయోశ్చైవ బాహ్యాభ్యన్తరయోః స్మృతమ్
గీతలు, దారలు, బాహ్య, అంతర్గత మధ్య ఖాళీగా గుర్తించబడింది.
బాహ్యతో దక్షిణే చైవ సతతం తు యథాక్రమమ్
బయట నుండి, దక్షిణ వైపున కూడా, ఎప్పుడూ క్రమంగా జరుగుతుంది.
చరతే దక్షిణే చాపి తావదేవ విభావసుః
అగ్ని దక్షిణ వైపున కూడా అంతే దూరం ప్రయాణిస్తుంది.
యోజనానాం సహస్రాణి సప్తాదశ సమాసతః
మొత్తంగా పదిహేడు వేలు యోజనాలు ఉన్నాయి.
ఏకవింశతిభిశ్చైవ యోజనైరధికైర్హి తే
అదికాక, వాటికి ఇరవై ఒకటి యోజనాలు కలిపి ఉంటాయి.
విష్కంభో మణ్డలస్యాథ తిర్యక్ స తు విధీయతే
ఆ వృత్తానికి వ్యాసం అడ్డంగా నిర్ణయించబడింది.
కులాలచక్రపర్యన్తో యథా శీఘ్రం నివర్త్తతే
మట్టి చక్రం చివరికి వేగంగా తిరిగి వచ్చేలా,
తస్మాత్ప్రకృష్టాం భూమిం తు కాలేనాల్పేన గచ్ఛతి
అందువల్ల, తక్కువ సమయంలో విస్తారమైన భూమిని దాటి వెళ్తుంది.
త్రయోదశార్ద్ధమృక్షాణామహ్నా తు చరతే రవిః
సూర్యుడు ప్రతి రోజు పదమూడు అర రాశులను సంచరిస్తాడు.