ఏతదణ్డకపాలస్య ప్రమాణం పరికీర్త్తితమ్
ఈ బ్రహ్మాండపు పొట్టు పరిమాణం ఇక్కడ వివరించబడింది.
భూర్లోకశ్చ భువర్ల్లోకస్తృతీయస్సృరితి స్స్వతః
భూలోకం, భువర్లోకం, మూడవది స్వర్గం — ఇవన్నీ స్వయంగా స్థిరంగా ఉన్నాయి.
ఏతే సప్త కృతా లోకాశ్ఛత్రాకారా వ్యవస్థితాః
ఈ ఏడూ లోకాలు గొడుగు ఆకారంలో ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి.
దశభాగాధికాభిశ్చ తాభిః ప్రకృతిభిర్బహిః
వాటిని బయట నుండి పది వంతులు ఎక్కువగా ఉన్న ప్రకృతులు చుట్టుముట్టాయి.
అస్యాణ్డస్య సమన్తాచ్చ సన్నివిష్టో ఘనోదధిః
ఈ బ్రహ్మాండాన్ని చుట్టూ దట్టమైన సముద్రం ఉంది.
ఘనోదధిః పరేణాథ ధార్య్యతే ఘనతేజసా
దట్టమైన సముద్రం తరువాత, దట్టమైన తేజస్సుతో అది నిలబడింది.
సంమతాద్ధనవాతేన ధార్యమాణం ప్రతిష్ఠితమ్
ప్రశంసించబడిన ధనవాయువు ఆధారంగా అది స్థిరంగా ఉంది.
భూతాదినా వృతం సర్వం భూతాదిర్మహతా వృతః
అన్ని భూతాదులతో ఆవృతమై ఉన్నాయి, భూతాది మహత్తుతో ఆవృతమై ఉంది.
పురాణి లోకపాలానాం ప్రవక్ష్యామి యథాక్రమమ్
ప్రాచీన లోకపాలులను క్రమంగా ఇప్పుడు నేను వివరించబోతున్నాను.
మేరోః ప్రాచ్యాం దిశి తథా మానసస్యైవ మూర్ద్ధని
మేరుపర్వతం తూర్పు వైపున, అలాగే మానస శిఖరంపై కూడా,
దక్షిణేన పునర్మేరోర్మానసస్యైవ మూర్ద్ధని
మళ్లీ మేరుపర్వతం దక్షిణ వైపున, మానస శిఖరంపై కూడా,
ప్రతీచ్యాం తు పునర్మేరోర్మానసస్యైవ మూర్ద్ధని
అలాగే మేరుపర్వతం పడమర వైపున, మానస శిఖరంపై కూడా,
వరుణో యాదసాం నాథస్సుఖాఖ్యే వసతే పురే
యాదసుల అధిపతి వరుణుడు సుఖ అనే నగరంలో నివసిస్తున్నాడు.
తుల్యా మహేన్ద్రపుర్య్యాస్తు సోమస్యాపి విభావరీ
అది మహేంద్రపురికి సమానంగా ఉంది; సోమునికి కూడా విభావరి అనే నగరం ఉంది.
స్థితా ధర్మవ్యవస్థార్థ లోకమంరక్షణాయ చ
ధర్మాన్ని స్థిరపరచటానికి, లోకాల రక్షణకోసం ఇవి ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి.
కాష్ఠాగతస్య సూర్యస్య గతియా తాం నిబోధత
కాష్ఠలలో సూర్యుని ప్రయాణాన్ని ఇప్పుడు వినండి.
జ్యోతిషాం చక్రమాదాయ సతతం పరిగచ్ఛతి
నక్షత్రాల చక్రాన్ని తీసుకొని, అది ఎప్పుడూ తిరుగుతూ ఉంటుంది.
వైవస్వతే సంయమతే ఉదయస్తత్ర దృశ్యతే
వైవస్వత లోకంలో నియమం పాటించబడుతుంది; అక్కడ సూర్యోదయం కనిపిస్తుంది.
సుఖాయామథ వారుణ్యాముత్తిష్ఠన్స తు దృశ్యతే
సుఖార్థంగా లేదా వారుణ్యలో, సూర్యుడు పైకి ఎగురుతూ కనిపిస్తాడు.
యదా దక్షిణపుర్వేషామపరాహ్ణో విధీయతే
దక్షిణపూర్వ దిశల్లో మధ్యాహ్నం ఏర్పడినప్పుడు,
తేషామపరరాత్రశ్చ యే జనా ఉత్తరాః పరే
అత్యంత ఉత్తర ప్రాంతాల్లో నివసించే వారికి అది రాత్రి అవుతుంది.
ఏవమేవోత్తరేష్వర్ కే భువనేషు విరాజతే
అలాగే, ఉత్తర లోకాలలో ఎవరు ప్రకాశిస్తారు?
విభాయాం సోమపుర్యాం వా ఉత్తిష్ఠతి విభావసుః
వెలుగు వేళలో లేదా సోమపురంలో, ప్రకాశవంతుడు పైకి ఎగురుతాడు.
సోమపుర్యా విభాయాం తు మధ్యాహ్నే స్యాద్దివాకరః
సోమపురంలో, ఉదయ సమయంలో, సూర్యుడు మధ్యాహ్నంగా మారిపోతాడు.
అర్ద్ధరాత్రం సంయమనే వారుణ్యామస్తమేతి చ
అర్ధరాత్రి సమయంలో, నియమంలో లేదా వారుణ్యలో, సూర్యుడు అస్తమించిపోతాడు.
భ్రమన్వై భ్రమమార్ణాని ఋక్షాణి చరతే రవిః
తిరుగుతూ, తిరుగుతూ, సూర్యుడు నక్షత్ర సమూహాల మధ్య ప్రయాణిస్తాడు.
ఉదయాస్తమనే చాసావృత్తి ష్ఠతి పునః పునః
సూర్యోదయం, సూర్యాస్తమయం సమయంలో, తన మార్గంలో మళ్ళీ మళ్ళీ తిరిగి వస్తాడు.
తపత్యర్కశ్చ మధ్యాహ్నే తైరేవ చ స్వరశ్మిభిః
మధ్యాహ్న సమయంలో, అదే కిరణాలతో ఆర్కుడు వేడిగా మండుతాడు.
అతః పరం హ్రసంతీభిర్గోభిరస్తం నిగచ్ఛతి
అంతటితో, తగ్గిపోతున్న గోవులతో, సూర్యుడు అస్తమయానికి చేరుకుంటాడు.
యావత్పురస్తాత్తపతి తాపత్పృష్ఠే ఽథ పార్శ్వయోః
సూర్యుడు తూర్పున మండుతున్నంత కాలం, అలాగే వెనుక, పక్కలలో కూడా మండుతాడు.