భూర్లోకో ఽథ భువర్ల్లోకః స్వర్లోకో ఽథ మహస్తథా
ఆ తరువాత భూర్లోకం, భువర్ల్లోకం, స్వర్ల్లోకం, అలాగే మహర్ల్లోకం ఉంటాయి.
ఏతావానేవ విజ్ఞేయో లోకాన్తశ్చైవ యః పరః
ఇంతదాకా ఉన్నదే లోకాల పరిమితి, అలాగే దాని అవతల ఉన్నది కూడా తెలుసుకోవాలి.
ఆదితః శుక్లపక్షస్య వపుశ్చాణ్డస్య తద్విధమ్
శుక్లపక్షం ప్రారంభం నుండి అండం యొక్క స్వరూపం ఇలానే ఉంటుంది.
తిర్యగూర్ధ్వమధో వాపి కారణస్యావ్యయాత్మనః
పక్కగా, పైగా, కిందగా అయినా అది కారణమైన, అవినాశి స్వరూపంతో ఉంటుంది.
దశాధిక్యేన చాన్యోన్యం ధారయన్తి పరస్పరమ్
ప్రతి దానిలో మరొకటి పది రెట్లు ఎక్కువగా ఉండి పరస్పరం ఆధారపడతాయి.
అణ్డస్యాస్య సమన్తాత్తు సన్నివిష్టో ఘనోదధిః
ఈ అండాన్ని చుట్టూ దట్టమైన సముద్రం ఉంది.
బాహ్యతో ఘనతో యస్య తిర్యగూర్ద్ధ్వం తు మణ్డలమ్
బయట, దట్టంగా ఉన్న దాని గోళం పక్కగా, పైకి విస్తరించి ఉంటుంది.
అయోగుడనిభో వాహ్నః సమన్తా న్మణ్డలాకృతిః
అగ్ని ప్రాంతం చుట్టూ గోళాకారంగా, ఇనుప ముద్ద లాంటిది.
ఘనవాతం తథాకాశో దధానః ఖలు తిష్ఠతి
దట్టమైన గాలి, ఆకాశాన్ని మోయుతూ అది స్థిరంగా నిలిచి ఉంది.
మహాశ్చ సో ఽప్యనన్తేన హ్యవ్యక్తేన తు ధార్యతే
ఆ మహత్తరమైనది కూడా అనంతమైన, అవ్యక్త స్వరూపంతో నిలిచి ఉంది.
అనన్తమ కృతాత్మానమనాదినిధనం చ యత్
అతడు అనంతుడు, తనంతట తానే ఏర్పడినవాడు, ఆది అంతము లేనివాడు.
నైకయోజనసాహస్రం విప్రకృష్టమనావృతమ్
అది వేల యోజనాల దూరంలో విస్తరించి, ఎటువంటి ఆవరణము లేక విస్తారంగా ఉంది.
దేవానామప్యవిదితం వ్యవహారవివర్జితమ్
దేవతలకు కూడా అది తెలియదు; అది లావాదేవీలకు అతీతమైనది.
మర్యాదాయామనన్తస్య దేవస్యాయతనం మహత్
ఇది అనంతుడైన దేవుని గొప్ప నివాసస్థానం, ఆయన పరిమితి.
మహతో దేవదేవస్య మర్యాదా యా వ్యవస్థితాః
మహాదేవదేవునికి స్థిరంగా ఏర్పడిన పరిమితులు ఇవే.
తే లోకా ఇత్యభిహితా జగతస్చ న సంశయః
ఇవే జగత్తుకు లోకాలు అని పిలవబడతాయి; దీనిలో సందేహమే లేదు.
సప్తస్కన్ధస్తథా వాయోః సబ్రహ్మసదనా ద్విజాః
ఓ ద్విజులారా, ఏడుసార్లు విభజనలూ, బ్రహ్మ నివాసస్థానాలూ ఉన్నాయి.
ప్రమాణమేతజ్జగత ఏష సంసారసాగరః
ఇదే జగత్తుకు పరిమాణం, ఇదే సంసారసముద్రం.
విచిత్రా జగతః సా వై ప్రకృతిర్బ్రహ్మణః స్థితా
ఈ జగత్తు యొక్క విచిత్రమైన స్వభావమే బ్రహ్మ యొక్క స్వరూపంగా స్థిరంగా ఉంది.
అతీన్ద్రియేర్మహాభాగైః సిద్ధైరపి న లక్షితః
అతిశయమైన సిద్ధులు కూడా, ఇంద్రియాలతో దీనిని గ్రహించలేరు.
మానసస్య తు దేహస్య అనన్తస్య ద్విజోత్తమాః
ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా, ఇది అనంతుని మానసిక శరీరమే.
అనన్త ఏష సర్వత్ర ఏవం జ్ఞానేషు పఠ్యతే
ఈ అనంతుడు అన్ని జ్ఞానాలలో ఎక్కడైనా చెప్పబడతాడు.
యః పద్మనాభనామ్నా తు తత్కార్త్స్న్యేన చ కీర్త్తితః
పద్మనాభుడు అనే పేరుతో పిలవబడే వాడిని పూర్తిగా ఇలా వివరించారు.
భూమౌ రసాతలే చైవ ఆకాశే పవనే ఽనలే
భూమిలో, పాతాళంలో, ఆకాశంలో, గాలిలో, అగ్నిలో కూడా—
తథా తమసి విజ్ఞేయ ఏష ఏవ మహాద్యుతిః
అలాగే చీకటిలో కూడా, ఇతడే మహాతేజోవంతుడిగా తెలుసుకోవాలి.
సర్వలోకేషు లోకేశ ఇజ్యతే బహుధా ప్రభుః
అన్ని లోకాలలో, లోకనాధుడు అనేక రూపాలలో పూజించబడతాడు, పరాక్రమవంతుడు.
ఆధారాధేయభావేన వికారాస్తే ఽవికారిణః
ఆధారమైనదానికీ, ఆధేయమైనదానికీ సంబంధంగా, మార్పులు అవికారి అయిన వాడికే చెందుతాయి.
పరస్పరధికాశ్చైవ ప్రవిష్టాస్తే పరస్పరమ్
వాటి మధ్య పరస్పరంగా అధిక్యత కలిగి, అవి ఒకదానిలోకి మరొకటి ప్రవేశిస్తాయి.
ప్రాగాసన్నవిశేషాస్తు విశేషో ఽన్యవిశేషణాత్
ముందు ఉన్న స్థితులు ఒక్కటిగా, వేరే వేరే లక్షణాలు కలిగినప్పుడు మాత్రమే భేదం కలుగుతుంది.
గుణోపచయసారేణ పరిచ్ఛేదో విశేషతః
గుణాల పెరుగుదల వల్ల ప్రత్యేకంగా విడిపోవడం జరుగుతుంది.