పయోదం తు సరో నీలే సుశుభ్రం పుణ్డరీకవత్
పయోదం అనే సరస్సు నీలంగా మెరిసిపోతూ, పద్మాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
శ్వేతాత్ప్రవర్త్తతే పుణ్యం సరయూర్మానసాద్ధ్రువమ్
శ్వేత ప్రాంతం నుంచి పవిత్రమైన సరయూ నది, మానస సరస్సు నుండి ప్రవహిస్తుంది.
సరః కురుషు విఖ్యాతం పద్మమీనద్విజాకులమ్
కురు దేశంలో ఉన్న సరస్సు ప్రసిద్ధి గాంచింది; అది పద్మాలు, చేపలు, పక్షులతో నిండివుంది.
అన్యే చాప్యత్ర విఖ్యాతాః పద్మామీనద్విజాకులాః
ఇక్కడ ఇతర సరస్సులు కూడా పద్మాలు, చేపలు, పక్షులతో నిండినవిగా ప్రసిద్ధి చెందాయి.
తేభ్యః శాన్తా య మాధ్వీ చ ద్వే నద్యౌ సంబభూవతుః
అవి నుండి శాంతమైనది, తేనె తీయదైన రెండు నదులు పుట్టాయి.
ఉద్భిదాన్యుదకాన్యత్ర ప్రవహన్తి సరిద్వరాః
ఇక్కడ ఊటలు, నీళ్ళు ఉద్భవించి, గొప్ప నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి.
పూర్వాయతా మహాపర్వా నిమగ్నా లవణాభసి
తూర్పు వైపు విస్తరించిన గొప్ప కొండలు ఉప్పు సముద్రంలో మునిగిపోయాయి.
ఉదగ్యాతా ఉదీచ్యాన్తా అవగాఢా మహోదధిమ్
వాటి కొండలు ఉత్తరంగా విస్తరించి, ఉత్తర చివరకు చేరి, మహాసముద్రంలో మునిగిపోయాయి.
ప్రతీచ్యామాయతాస్తే వై ప్రవిష్టా లవణోదధిమ
పశ్చిమంగా విస్తరించిన ఆ కొండలు ఉప్పు సముద్రంలోకి ప్రవేశించాయి.
ఆయతాస్తే మహాశైలాః సముద్రం దక్షిణం ప్రతి
ఈ మహా పర్వతాలు దక్షిణ సముద్రం వైపు విస్తరించాయి.
తత్ర సంవర్త్తకో నామ సో ఽగ్నిః పిబతి తజ్జలమ్
అక్కడ సంవర్తక అనే అగ్ని ఆ నీటిని పీలుస్తుంది.
ద్వాదశైతే ప్రవిష్టా హి పర్వతా లవణోదధిమ్
ఈ పన్నెండు పర్వతాలు ఉప్పు సముద్రంలోకి ప్రవేశించాయి.
యదేతద్దృశ్యతే చన్ద్రే శ్వేతే కృష్ణశశాకృతి
చంద్రునిపై కనిపించే తెల్లదానిలో, నలుపు కుందేలు ఆకారంగా ఉన్నది,
ఇహోదితస్య దృశ్యన్తే యథాన్యే ఽన్యత్ర చోదితే
ఇక్కడ ఉదయించినప్పుడు అది ఎలా కనిపిస్తుందో, ఇతర చోట్ల ఉదయించినప్పుడు కూడా అలాగే కనిపిస్తుంది.
ఆరోగ్యాయుః ప్రమాణానాం ధర్మతః కామతోర్ఽథతః
ఆరోగ్యం, ఆయుషు, పరిమాణాలు — ఇవన్నీ ధర్మం, కామం, అర్థం వల్ల నిర్ణయించబడతాయి.
ఇత్యేషా ధారయన్తీదం పృథ్వీ విశ్వం జగత్స్థితమ్
ఇలా ఈ భూమి మొత్తం విశ్వాన్ని, జాగతాన్ని మోయుతూ నిలబడింది.
శృణుతేమం యథాతత్త్వం బ్రువతో మే ద్విజోత్తమాః
ద్విజశ్రేష్ఠులారా! నేను నిజంగా చెప్పబోయే ఈ విషయాన్ని మీరు వినండి.
విస్తరాద్ద్విగుణశ్చాస్య పరిణాహః సమన్తతః
దీనికి చుట్టుకొలత అన్ని వైపులా రెండింతలు ఎక్కువగా ఉంది.
తత్ర పుణ్యా జనపదాశ్చిరాన్న మ్రియతే జనః
అక్కడ ఉన్న ప్రాంతాలు పవిత్రమైనవి, అక్కడ ప్రజలు చాలా కాలం వరకు మరణించరు.
తత్రాపి పర్వతాః పుణ్యాః సప్తైవ మణిభూషణాః
అక్కడ కూడా ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన ఏడు పవిత్రమైన పర్వతాలు ఉన్నాయి.
బ్లక్షద్వీపాదిషు త్వేషు సప్త సప్త తు పఞ్చసు
ప్లక్షద్వీపం మొదలైన ఐదు ద్వీపాల్లో ఒక్కొక్కటిలో ఏడు పర్వతాలు ఉన్నాయి.
ప్లక్షద్వీపే తు వక్ష్యామి సప్తద్వీపాన్ మహా బలాన్
ప్లక్షద్వీపంలో ఉన్న ఏడు గొప్ప ద్వీపాల గురించి ఇప్పుడు చెప్పబోతున్నాను.
ఖ్యాయతే యస్య నామ్నా తు వర్షం గోమేదసంజ్ఞితమ్
అందులో ప్రసిద్ధమైన ప్రాంతాన్ని గోమేదం అని అంటారు.
అశ్విభ్యామమృతస్యార్థమోషధ్యో యత్ర సంభృతాః
అక్కడ అశ్వినులు అమృతం కోసం కావలసిన ఔషధాలు సేకరించబడతాయి.
తత్రాచలే సముత్పన్నౌ పూర్వం నారదపర్వతౌ
అక్కడి పర్వతంలో పురాతన కాలంలో నారదుడు, పర్వతుడు జన్మించారు.
ఛన్దమృత్యుః పురా తస్మిన్దున్దుభిః సాదితః సురైః
అక్కడే పురాతన కాలంలో చంద్రమృత్యువు, దుందుభి దేవతల చేతిలో సంహరించబడ్డారు.
పఞ్చమః సోమకో నామ దేవైర్యత్రామృతం పురా
ఐదవదాన్ని సోమక అని అంటారు, అక్కడ దేవతలు ఒకప్పుడు అమృతాన్ని పొందారు.
షష్టస్తు సుమనా నామ సప్తమర్షభ ఉచ్యతే
ఆరవదాన్ని సుమనా అంటారు, ఏడవదాన్ని వృషభ అని పిలుస్తారు.
వైభ్రాజః సప్తమస్తత్ర భ్రాజిష్ణుః స్ఫాటికో మహాన్
వైభ్రాజం ఏడవదాని పర్వతం, అది ప్రకాశవంతంగా మెరిసే గొప్ప స్ఫటిక పర్వతం.
తేషాం వర్షాణి వక్ష్యామి నామతస్తు యథాక్రమమ్
ఇప్పుడు వాటి ప్రాంతాల పేర్లను క్రమంగా చెప్పబోతున్నాను.