సార్థం కర్త్తుమివోద్యుక్తం సవర్ణస్యాసిదుర్ధియా
దుష్టమనస్సుతో, తనవారితో కలిసేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నట్టు అతడు కనిపించాడు.
అదృశ్యవపురాపేదే లలితాకటకం ఖలః
ఆ దుర్మార్గుడు తన రూపాన్ని కనబడకుండా చేసి, లలితా సైన్యంలోకి ప్రవేశించాడు.
శతయోజనవిస్తారామాలోకయత్ దుర్మతిః
ఆ దుష్టుడు వంద యోజనల వెడల్పైన ప్రాంతాన్ని పరిశీలించాడు.
దక్షిణం ద్వారమాసాద్య నిదధ్యౌ క్షణముద్ధతః
దక్షిణ ద్వారం వద్దకు చేరుకుని, ఆందోళనతో క్షణం ఆగిపోయాడు.
ఆరూఢయానాః సనద్ధవర్మాణో ద్వారదేశతః
ఆ ద్వారం వద్ద, కవచధారులు, గుర్రాలపై కూర్చున్న యోధులు కాపలా కాసి ఉన్నారు.
సర్వదా ద్వారరక్షార్థం నిర్దిష్టా దణ్డనాథయా
అందరు ద్వారం రక్షణ కోసం, దండనాయకుని ఆజ్ఞతో ఎప్పుడూ కాపలా కాస్తూ ఉంటారు.
శాలస్య బహిరేవాసౌ స్థిత్వా యన్త్రం సమాతనోత్
ఆయన సభ బయట నిలబడి, ఒక యంత్రాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు.
శిలాపట్టే సుమహతి ప్రాలిఖద్యన్త్రముత్తమమ్
పెద్ద రాయి పై, అతడు అద్భుతమైన యంత్రాన్ని వ్రాశాడు.
అష్టభిర్దైవతైశ్చైవ యుక్తం యన్త్రం సమాలిఖత్
ఎనిమిది దేవతలతో కూడిన యంత్రాన్ని అతడు చిత్రించాడు.
క్లీబా చ నిరహఙ్కారా చేత్యష్టౌ దేవతాః స్మృతాః
ఆ ఎనిమిది దేవతలు ఉభయలింగాలు, అహంకారములేని వారు అని చెబుతారు.
నియోజ్య లిఖితం యన్త్రం మాయావీ సమమన్త్రయత్
వ్రాసిన యంత్రాన్ని స్థాపించి, మాయగాడు దానిపై మంత్రాలు జపించాడు.
తద్యన్త్రం చారికటకే ప్రాక్షిపత్సమరే ఽసురః
ఆ అసురుడు యంత్రాన్ని యుద్ధ సమయంలో సైన్యంలో మధ్యలో వేసాడు.
క్షిప్తముల్లఙ్ఘ్య చ రణే పపాత కటకాన్తరే
యుద్ధంలో వేసిన దాన్ని దాటి, అతడు సైన్యంలో లోపలికి పడ్డాడు.
విముక్తశస్త్రసంన్యాసమాస్థితా దీనమానసాః
ఆయుధాలు వదిలేసిన వారు, మనస్సు దిగులుతో అక్కడ నిలబడి ఉన్నారు.
జయసిద్ధఫలం కిం వా ప్రాణిహింసా చ పాపదా
జయము, విజయము, ఫలము — ఇవన్నీ ప్రాణహానితో, పాపంతో వస్తే వాటికి ఏమి విలువ?
వృథా కలకలం కృత్వా న ఫలం యుద్ధకర్మణా
అర్థంలేని గొడవలు చేసి యుద్ధం ద్వారా ఏమీ సాధించలేరు.
కా వా సా మన్త్రిణీ శ్యామా భృత్యత్వం నో ఽథ కీదృశమ్
ఆ నల్లని మంత్రిణి ఎవరు? ఈ బానిసత్వం ఎలా ఉంది?
వనితా స్వామినీకృత్యే కిం ఫలం మోక్ష్యతే పరమ్
ఒక స్త్రీని యజమానిగా చేసినా, నిజంగా ఆమెకు ఏమి లాభం? ఆమె నిజంగా విముక్తి పొందుతుందా?
యుద్ధం శామ్యతు చాస్మాకం దేహశస్త్రక్షతిప్రదమ్
మన దేహాలకు, ఆయుధాలకు గాయాలు కలిగించే ఈ యుద్ధం ముగియాలని కోరుకుంటున్నాము.
యుద్ధే మృత్యుర్భవేదేవ ఇతి తత్ర ప్రమైవ కా
యుద్ధంలో మరణం తప్పదంటే, దానిలో ఏ నమ్మకం ఉంది?
ఆలస్యసదృశం నాస్తి చిత్తవిశ్రాన్తిదాయకమ్
మనసుకు విశ్రాంతిని ఇస్తే అలసత్వం కన్నా గొప్పది మరొకటి లేదు.
తస్యా రాజ్ఞీత్వమపి నః సమవాయేన కల్పితమ్
ఆమె రాణిగా అవడం కూడా మనకు యాదృచ్ఛికంగా జరిగింది.
నష్ట సత్త్వా చ సా రాజ్ఞీ కాన్నః శిక్షాం కరిష్యతి
ఆ రాణికి శక్తి పోయింది; అలాంటప్పుడు ఆమె మనకు ఏ బోధన ఇస్తుంది?
శక్తయో నిద్రయా ద్వారే ఘూర్ణమానా ఇవాభవన్
వాటి శక్తులు గుమ్మం వద్ద నిద్రతో ఊగిపోతున్నట్లుగా మారిపోయాయి.
శిథిలం చాభవత్సర్వం శక్తీనాం కటకం మహత్
అందరి శక్తుల గొప్ప సైన్యం పూర్తిగా బలహీనమైపోయింది.
జయవిఘ్నం మహాయన్త్రమితి కృత్వా స దానవః
ఆ దానవుడు విజయాన్ని అడ్డుకునే గొప్ప యంత్రాన్ని సృష్టించాడు.
ద్వితీయయుద్ధదివసస్యార్ధరాత్రే గతే సతి
రెండవ యుద్ధదినంలో అర్ధరాత్రి దాటి పోయినప్పుడు,
ఆజగామ పునర్దైత్యో విశుక్రః కటకం ద్విషామ్
విషుక్రుడు అనే దైత్యుడు మళ్లీ శత్రువుల శిబిరానికి వచ్చాడు.
తథాపి తా నిరుద్యోగాః శక్తయః కటకే ఽభవన్
అప్పటికీ ఆ శక్తులు శిబిరంలో అలసత్వంతోనే ఉండిపోయాయి.
అస్పృష్టే మన్త్రిణీదణ్డనాథే చిన్తామవా పతుః
మంత్రిణి లేదా అధిపతి ఎవరూ తాకకపోవడంతో, వారు ఆందోళనలో పడ్డారు.