అగ్నిష్వాత్తాస్తు యే ప్రోక్తాస్తేషాం మేనా తు మానసీ
అగ్నిష్వాత్తులలో మేనా మనసులో పుట్టింది.
మేరోస్తాం ధారణీం నామ పత్న్యర్థం వా సృజన్ ఘుభామ్
మేరుకు భార్యగా ధారణి అనే అమ్మాయిని సృష్టించారు.
అగ్నిష్వాత్తాస్తు తాం మేనా పత్నీ హిమవతే దదుః
అగ్నిష్వాత్తులు మేనాను హిమవంతునికి భార్యగా ఇచ్చారు.
మేనా హిమవతః పత్నీ మైనాకం సా వ్యజాయత
హిమవంతుని భార్య మేనా మైనాకుడిని కనింది.
మైనాకస్యా త్మజః క్రౌచః క్రైఞ్చద్వీపో యతః స్మృతః
మైనాకునికి కుమారుడిగా క్రౌంచుడు పుట్టాడు. క్రౌంచ ద్వీపం అతని పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది.
మన్దరం సుషువే పుత్రం తిస్రః కన్యాశ్చ విశ్రుతాః
ఆమె మందరుడనే కుమారుని, ముగ్గురు ప్రసిద్ధమైన కుమార్తెలను కనింది.
ధాతుశ్చైవాయతిః పత్నీ విధాతుర్నియతిః స్మృతా
ధాతువు భార్య ఆయతి, విధాతృకు భార్య నియతి అని చెప్పబడింది.
సుషువే సాగరాద్వేలా కన్యామేకామనిన్దితామ్
సాగరుని భార్య వేలా ఒక నిర్దోషమైన కుమార్తెను కనింది.
సవర్ణాయాం సుతా జాతా దశ ప్రాచీనబర్హిషః
సవర్ణలో ప్రాచీనబర్హికి పదిమంది కుమారులు పుట్టారు.
తేషాం స్వాయంభువో దక్షః పుత్రత్వం జగ్మి వాన్ప్రభుః
వారిలో స్వాయంభువుడైన దక్షుడు కుమారునిగా జన్మించాడు.
ఏతచ్ఛుత్వా తతః సూతమపృచ్ఛచ్ఛాంశపాయనిః
ఇవి విని శాంశపాయని సూతుని అడిగాడు.
చాక్షుషస్యాన్తరే పూర్వం తన్నః ప్రబ్రూహి పృచ్ఛతామ్
చాక్షుషమంతరంలో ముందుగా ఏం జరిగిందో మాకు చెప్పు.
శాంశపాయనిమామన్త్ర్య త్ర్యంబకాచ్ఛాపకారణమ్
శాంశపాయనిని ఉద్దేశించి త్రయంబకుని శాపానికి కారణాన్ని వివరించాడు.
స్వేభ్యో గృహేభ్య ఆనాయ్య తాః పితాభ్యర్చయద్గృహే
తమ తమ ఇళ్ల నుంచి వారిని తీసుకువచ్చి తండ్రి తన ఇంట్లో గౌరవించాడు.
తాసాం జ్యేష్ఠా సతీ నామ పత్నీ యా త్ర్యంబకస్య వై
వారిలో పెద్దదైన సతీ త్రయంబకునికి భార్యగా అయ్యింది.
అకరోత్సంనతిం దక్షే న కదాచిన్మహేశ్వరః
మహేశ్వరుడు ఎప్పుడూ దక్షుని ముందు వినయాన్ని చూపలేదు.
తతో జ్ఞాత్వా సతీ సర్వాః న్యవసంస్తాః పితుర్గృహే
ఇది తెలుసుకున్న సతీ ఇతరులతో కలిసి తండ్రి ఇంట్లోనే ఉండిపోయింది.
తాభ్యో హీనాం పితా చక్రే సత్యాః పూజామసంమతామ్
సతీని మినహాయించి తండ్రి ఆమెకు మాత్రమే ఒక అనుమతించని పూజను నిర్వహించాడు.
యవీయసీభ్యో ప్యధమాం పూజాం కృత్వా మమ ప్రభో
ప్రభూ, నన్ను కన్నా చిన్నవాళ్లకూ ఎక్కువ గౌరవంగా పూజ చేసినా, నాకు మాత్రం తక్కువగా చేసినావు.
అహం జ్యేష్ఠా వరిష్ఠా చ త్వం మాం సత్కర్తుమర్హ సి
నేను పెద్దవాడిని, గొప్పవాడిని కూడా. నీవు నన్ను గౌరవించాలి.
త్వత్తః శ్రేష్ఠావరిష్ఠాశ్చ పూజ్యా బాలాః సుతా మమ
కానీ నా పిల్లలు చిన్నవాళ్లైనా, నీకంటే గొప్పవారు, వారు నీ పూజకు అర్హులు.
బ్రహ్మిష్ఠాః సుతపస్కాశ్చ మహాయోగాః సుధార్మికాః
వారు బ్రహ్మను ఆరాధించే వారు, గొప్ప తపస్సు చేసే వారు, మహాయోగులు, నిజమైన ధర్మపరులు.
వసిష్ఠో ఽత్రిః పులస్త్యశ్చ హ్యఙ్గిరా పులహః క్రతుః
వశిష్ఠుడు, అత్రి, పులస్త్యుడు, అంగిరసుడు, పులహుడు, క్రతువు—
యస్మాన్మాం స్పర్ద్ధతే శర్వః సదా చైవావమన్యతే
శర్వుడు ఎప్పుడూ నాతో పోటీ పడతాడు, నన్ను నిర్లక్ష్యం చేస్తూ ఉంటాడు.
ఇత్యుక్తవాంస్తదా దక్షః సంప్రమూఢేన చేతసా
అలా అని దక్షుడు, మూర్ఖతతో మనసు మరిగిపోయి మాట్లాడాడు.
తథోక్తా పితరం సా వై క్రుద్ధా దేవీదమ బ్రవీత్
అలా తండ్రి చెప్పగానే, అమ్మవారు కోపంతో తన తండ్రితో ఇలా అన్నారు.
తస్మాత్త్యజామ్యహమిమం దేహం తాత తవాత్మజమ్
కాబట్టి తండ్రీ, నేను నీ కుమార్తె అయిన ఈ శరీరాన్ని వదిలేస్తున్నాను.
అబ్రవీద్వచనం దేవీ నమస్కృత్య స్వయంభువే
అమ్మవారు స్వయంభువునికి నమస్కరించి ఇలా అన్నారు.
తత్రాప్యహమసంభూతా సంభూతా ధార్మికాదపి
అక్కడ కూడా నేను జన్మించలేదు; ధార్మికుని నుండి జన్మించాను.
తత్రైవాథ సమాసీనా యుక్తాత్మానం సమాదధే
అక్కడ కూర్చొని, ఆమె మనస్సును ఏకాగ్రంగా చేసుకుంది.