మృత్యుమాఞ్ జాఠరస్యాగ్నేర్విద్వానాగ్నిః సుతః స్మృతః
జఠరాగ్నిలో ఉన్న మరణగుణంతో కూడిన అగ్ని, జ్ఞానులు అగ్నిపుత్రుడిగా గుర్తిస్తారు.
పుత్రస్త్వగ్నేర్మన్యుమతో ఘోరః సంవర్తకః స్మృతః
మన్యుమంతుడు అనే అగ్నికి ఘోరమైన సంవర్తకుడు కుమారుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.
సముద్రవాసినః పుత్రః సాహరక్షో విభావ్యతే
సముద్రంలో నివసించేవాడి కుమారుడు రాక్షసులతో కలసి ఉండేవాడిగా గుర్తించాలి.
క్రవ్యాదగ్నిః సుతస్తస్య పురుషానత్తి యో మృతాన్
ఆయన కుమారుడు మాంసాహార అగ్ని, చనిపోయిన మనుష్యులను భక్షించేవాడు.
తతః శుచిస్తు వై సౌరో గన్ధర్వైరాయురాహుతః
తర్వాత, పవిత్రుడైన సౌర్యుడు గంధర్వులచే ఆయుర్ అనే పేరుతో పిలవబడతాడు.
ఆయుర్నామ్నా తు భగవానసౌ యస్తు ప్రణీయతే
ఆయుర్ అనే పేరుతో పూజించబడే భగవంతుడు ఆయనే.
పాకయజ్ఞేష్వభీమానీ సోగ్నిస్తు సహసః స్మృతః
పాకయజ్ఞాలలో ప్రధాన అగ్ని సహస అని పిలవబడతాడు.
వివిధిశ్చాద్భుతస్యాపి పుత్రో ఽగ్నేస్తుమాహాన్స్మృతః
వివిధి అద్భుతమైన అగ్నికి కుమారుడిగా చెప్పబడతాడు.
వివిధేస్తు సుతో హ్యర్క్క స్తస్య చాగ్నేః సుతా ఇమే
వివిధికి కుమారుడు అర్కుడు, వీరంతా అగ్నికి కుమారులే.
సురభిర్వసురన్నాదో ప్రవిష్టో యః స రుకమరాట్
సురభి, వసురన్నాదుడు, ప్రవిష్టుడు, మరియు రుకమరాట్ అనే వారు ప్రసిద్ధులు.
ఇత్యేతే చాగ్నయః ప్రోక్తాః ప్రణీయన్తేధ్వరేషు వై
ఇలా ఈ అగ్నులు యజ్ఞాలలో ప్రణీయించబడతారని చెప్పబడింది.
స్వాయంభువే ఽన్తరే పూర్వమగ్నయస్తేభిమానినః
మునుపటి స్వాయంభువ మను అంతరంలో, ఆ అగ్నులు వారి ప్రధాన దేవతలు.
స్థానాభిమానినో లోకే ప్రాగాసన్హవ్యవాహనాః
ప్రపంచంలో, స్థలాలకు ప్రధాన దేవతలు ముందుగా హవ్యవాహనులుగా ఉండేవారు.
పూర్వమన్వతంరే ఽతీతాః శుకైర్యాగైశ్చ తైః సహ
మునుపటి మను అంతరంలో, వారు మరియు వారి పవిత్ర యాగాలు గతించాయి.
ఇత్యేతాని మజోక్తాని స్థానాని స్థానినశ్చ హ
ఇవి అన్ని స్థలాలు మరియు వాటికి అధిపతులైన దేవతలను నేను వివరంగా చెప్పాను.
సన్వన్తరేషు సర్వేషు లక్షణం జాతవేదసామ్
ప్రతి మన్వంతరంలోను జాతవేదసులకు ఉండే లక్షణాలు ఒకే విధంగా ఉంటాయి.
ప్రజానాం పతయః సర్వే జ్యోతిష్మన్తశ్చ తే స్మృతాః
ప్రజల పాలకులందరూ ప్రకాశవంతులుగా చెప్పబడ్డారు.
మన్వన్తరేషు సర్వేషు నామరూపప్రయోజనైః
ప్రతి మన్వంతరంలో వారు తమ పేర్లు, రూపాలు, కర్తవ్యాలతో ఉంటారు.
అనాగతైః సురైః సార్ద్ధం వర్త్స్యన్తే ఽనాగతాగ్నయః
ఇంకా పుట్టని దేవతలతో పాటు, ఇంకా పుట్టని అగ్నులు భవిష్యత్తులో కలిసే ఉంటాయి.
విస్తరేణానుపుర్వ్యా చ పితౄణాం వక్ష్యతే పునః
పితృదేవతల వారసత్వాన్ని మళ్లీ క్రమంగా, విస్తృతంగా వివరించబడుతుంది.
గాత్రేభ్యో జజ్ఞిరే తస్య మనుష్యాసురదేవతాః
ఆయన అవయవాల నుండి మనుషులు, అసురులు, దేవతలు జన్మించారు.
తేషాం నిసర్గః ప్రాగుక్తః సమాసాచ్ఛ్రుయతాం పునః
వారి స్వభావాన్ని ముందే చెప్పాం; ఇప్పుడు మళ్లీ సంక్షిప్తంగా వినండి.
పితృవన్మన్యమానా వై జజ్ఞిరే ఽస్యోపపక్షతః
తమ్మను పితృదేవతలుగా భావించిన వారు ఆయన ప్రక్క నుండి జన్మించారు.
ఋతవః పితరో దేవా ఇత్యేషా వైదికీ శ్రుతిః
ఋతువులు, పితృదేవతలు, దేవతలు — ఇదే వేదంలో చెప్పిన ఉపదేశం.
ఏతే స్వాయంభువే పూర్వముత్పన్నాశ్చాన్తరే శుభే
ఇవన్నీ పూర్వపు స్వాయంభువ మన్వంతరంలో, అలాగే శుభమైన అంతరంలో జన్మించాయి.
అయజ్వానస్తథా తేషామాసన్యే గృహమేధినః
వారిలో కొందరు యజ్ఞాలు చేయని గృహస్థులు అయ్యారు.
యజ్వానస్తేషు యే త్వాసన్పితరః సోమపీథినః
వారిలో యజ్ఞాలు చేసినవారు సోమపాన పితృదేవతలు అయ్యారు.
ఋతవః పితరో దేవాః శాస్త్రే ఽస్మిన్నిశ్చయం గతాః
ఋతువులు, పితృదేవతలు, దేవతలు ఈ గ్రంథంలో స్థిరంగా స్థాపించబడ్డారు.
నభాశ్చైవ నభస్యశ్చ జీవావేతాపుదాత్దృతౌ
నభసు, నభస్యులు అనే జీవులు అపుదాత్దృతుని నుండి ఉద్భవించాయి.
సహశ్చైవ సహస్యశ్చ ఘోరావేతాపుదాత్దృతౌ
సహ, సహస్యులు అనే ఘోరమైన వారు అపుదాత్దృతుని నుండి పుట్టారు.