విభూతిర్భ్రాజతే ఽత్యర్థం దేవదేవస్య వేశ్మని
దేవతల దేవుని నివాసంలో ఆయన వైభవం అపూర్వంగా ప్రకాశిస్తుంది.
తత్సర్వం నిఖిలేనేదం వక్త్రాదమృతనిస్రవః
ఇది అంతా ఆయన నోటినుండి అమృతంలా ప్రవహిస్తోంది.
ప్రశ్నం దేవవరప్రాణ యథావద్వక్తుమర్హసి
దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, మంగళకరుడా, ప్రశ్నకు యథావిధిగా సమాధానం చెప్పాలి.
యన్మయా చైవ వక్తవ్యం తద్వదిష్యామి సువ్రతాః
నేను చెప్పవలసినదాన్ని, ఓ సద్గుణులారా, మీకు తెలియజేస్తాను.
వైశ్వానరా భూతగణ వ్యాఘ్రాస్చైవానుగామినః
వైశ్వానరులు, భూతగణాలు, వారిని అనుసరించే పులులు—
కిమావస్థా భవన్త్యేతే తన్నో బ్రూహి యథార్థవత్
వారు ఎలాంటి స్థితిలో ఉన్నారు? దయచేసి నిజంగా చెప్పండి.
యత్ర పూర్వం గతాస్తే తు కుమారా బ్రహ్మణః సుతాః
బ్రహ్మదేవుని కుమారులు అయిన కుమారులు ముందుగా ఎక్కడికి వెళ్లారు?
వోఢుశ్చ కపిలస్తేషామాసురిశ్చ మహాయశాః
వారిలో కపిలుడు నాయకుడు, ఆసురి ప్రసిద్ధుడు.
తతః కాలే వ్యతిక్రాన్తే కల్పానాం పర్యయే గతే
అప్పుడు కాలం గడిచిన తరువాత, యుగాల పరిపూర్ణత వచ్చినప్పుడు,
అనేకరుద్రకోట్యస్తు యా ప్రసన్నా మహేశ్వరీమ్
అనేక కోట్ల రుద్రులలో, దయామయి అయిన మహేశ్వరీ—
ప్రవిశ్య సర్వభూతాని జ్ఞానయుక్తేన తేజసా
అమ్మవారు జ్ఞానంతో కూడిన తేజస్సుతో సమస్త భూతాలలో ప్రవేశించారు.
తత్ర యాన్తి మహాత్మానః పరమాణుం మహేశ్వరమ్
అక్కడ మహాత్ములు పరమాణువైన మహేశ్వరుని చేరుకుంటారు.
తతః పశ్యన్త్యపర్వాణం పరం బ్రహ్మాణామేవ చ
అప్పుడు వారు పరమమైన, నశించని, బ్రహ్మస్వరూపాన్ని దర్శిస్తారు.
యత్తత్సహస్రం సింహానామాదిత్యానాం తథైవ చ
అది వెయ్యి సింహాలు, అలాగే వెయ్యి సూర్యులు ఉన్నట్లుగా ఉంటుంది.
ఆవేశ్యాత్మని తాన్సర్వాన్ సంఖ్యాయోగ్యభవాంస్తథా
అతడు ఆ అన్నింటినీ తనలో కలిపి, లెక్కించదగినట్లుగా చేస్తాడు.
విష్ణునా సహ సంయుక్తః కరోతి వికరోతి చ
విష్ణువుతో కలసి, ఆయన సృష్టి చేస్తాడు, మార్పులు తేవడాన్ని కూడా చేస్తాడు.
స ఏష ఓతః ప్రోతశ్చ బహిరన్తశ్చ నిశ్చయాత్
అతడు బయట, లోపల అన్నీ కలిసిపోయి, అల్లుకున్నట్టుగా ఉన్నాడు.
తతస్తే ఋషయః సర్వే దివాకరసమప్రభాః
అప్పుడు ఆ ఋషులందరూ సూర్యుడి తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తారు.
కర్మణా మనసా వాచా విశుద్ధేనాన్తరాత్మనా
వారు తమ కర్మతో, మనసుతో, మాటతో, శుద్ధమైన అంతఃకరణంతో ఉంటారు.
వ్రతోపవాసనిరతాః సర్వభూతదయాపరాః
వ్రతాలు, ఉపవాసాలు ఆచరిస్తూ, అన్ని జీవుల పట్ల దయతో ఉంటారు.
ప్రపద్య పరయా భక్త్యాజ్ఞానయుక్తేన తేజసా
పరమ భక్తితో, జ్ఞానంతో, తేజస్సుతో సమృద్ధిగా సమీపిస్తారు.
యః పఠేత్తపసా యుక్తో వాయుప్రోక్తామిమాం శ్రుతిమ్
వాయువు చెప్పిన ఈ శాస్త్రాన్ని, తపస్సుతో కూడినవాడు ఎవడు పఠిస్తాడో
లభతే రుద్రలోకం వై కారణం లోకకారణమ్
అతడు రుద్రలోకాన్ని, లోకాలకూ కారణమైన స్థలాన్ని పొందుతాడు.
తదాత్యన్తపరోక్షత్వాదదృష్టత్వాచ్చ కస్యచిత్
అది అత్యంత దూరంగా, ఎవరికీ కనిపించనిది కావడం వల్ల
ఆగతాగతికత్వాచ్చ గ్రహణం తన్న విద్యతే
అది వచ్చి పోయే స్వభావం కలది కాబట్టి, దాన్ని పట్టుకోవడం సాధ్యం కాదు.
స్థితే తు కారణే తస్మిన్నిత్యే సదసదాత్మకే
ఆ శాశ్వత కారణం, ఉండటానికి, లేనివాటికి రూపంగా నిలిచినప్పుడు
ఏవం సప్తద్విరభ్యస్తాః క్రమాత్ప్రకృతయస్తు వై
ఇలా ఆ ఇరవై నాలుగు తత్త్వాలు వరుసగా పదే పదే చెప్పబడతాయి.
యేనేదమావృతం సర్వమణ్డమప్సు ప్రలీయతే
దానివల్ల ఈ మొత్తం లోకమండలం ఆవరించబడి, నీళ్లలో లయమవుతుంది.
ఉదకావరణం యచ్చ జ్యోతిష్యాలీయతే తు యత్
నీటి ఆవరణం కూడా, తేజస్సులో కలిసిపోతుంది.
యద్వాయవ్యం చావరణమాకాశగ్రసతే తు తత్
గాలితో కూడిన ఆవరణం, ఆకాశంలో లయమవుతుంది.