ద్వైపాయనాయ ప్రదదౌ పరం బ్రహ్మ సనాతనమ్
ద్వైపాయనునికి ఆ పరమమైన, శాశ్వతమైన బ్రహ్మను ఇచ్చాడు.
లోకతత్త్వవిధానార్థం పఞ్చభ్యః పరమాద్భుతమ్
లోకసత్యాన్ని స్థాపించేందుకు, అయన ఆ అద్భుతమైన జ్ఞానాన్ని ఐదుగురికి ఇచ్చాడు.
జైమినిఞ్చ సుమన్తుం చ వైశంపాయనమేవచ
జైమినికి, సుమంతునికి, అలాగే వైశంపాయనునికి కూడా ఇచ్చాడు.
సూతమద్భుతవృత్తాన్తం వినీతం ధార్మికం శ్రుచిమ్
అద్భుతమైన కార్యాలు చేసిన, వినయంతో, ధర్మబుద్ధితో, పవిత్రమైన సూతునికి ఇచ్చాడు.
ఋషిణా చ త్వయా పృష్టః కృతప్రజ్ఞః సుధార్మికః
ఋషియైన నీవు, జ్ఞానవంతుడవై, ఉత్తమధర్మాన్ని కలిగి, ఆయనను ప్రశ్నించావు.
భక్త్యా పరమయా యుక్తః కృత్వా చాపి ప్రదక్షిణమ్
పరమభక్తితో, ప్రదక్షిణ చేసి, ఆయన సేవలో నిమగ్నుడయ్యాడు.
సత్రే సవితతే యత్ర యజమానానృషీఞ్శుచీన్
సవితృతో కూడిన యజ్ఞంలో, అక్కడ యజమానులు, ఋషులు పవిత్రులుగా ఉన్నారు.
విధానతో యథాశాస్త్రం ప్రజ్ఞయాతిజగామ హ
విధానానుసారం, శాస్త్రబద్ధంగా, గొప్ప జ్ఞానంతో ఆయన ముందుకు సాగాడు.
దృష్ట్వా పరమసంహృష్టాః ప్రీతాః సుమనసస్తథా
ఇది చూసి వారు ఎంతో ఆనందంతో, హృదయపూర్వకంగా సంతోషంతో నిండిపోయారు.
అభివాద్య మునీన్సర్వాన్ రాజాజ్ఞామభిగమ్య చ
అందరు మునులను నమస్కరించి, రాజు ఆజ్ఞకు సమీపించాడు.
సదస్యానుమతే రమ్యే స్వాస్తీర్ణే సముపావిశత్
సభ్యుల అనుమతితో, అందమైన విశాలమైన ఆసనంపై కూర్చున్నాడు.
ముదాన్వితా యథాన్యాయం వినయస్థాః సమాహితాః
ఆనందంతో, యథావిధిగా వినయంతో, ఏకాగ్రతతో ఉన్నారు.
పరమప్రీతిసంయుక్తా ఇత్యూచుః సూతనన్దనమ్
పరమానందంతో కూడిన వారు, సూతపుత్రుడిని ఇలా అడిగారు.
పశ్యామ ధీమన్నత్రస్థాః సుబ్రతం మునిసత్తమమ్
బుద్ధిమంతుడా! మేము ఇక్కడ మునులలో శ్రేష్ఠుడైన ధర్మవంతుడిని చూడాలని కోరుకుంటున్నాము.
భవాంస్తస్య మునేః సూత వ్యాసస్యాపి మహాత్మనః
సూతా! నీవు ఆ మునికి, మహాత్ముడైన వ్యాసునికీ భక్తుడవు.
కృతబుద్ధిశ్చ తే తత్త్వమనుగ్రాహ్యతయా ప్రభో
ప్రభూ! నీవు సత్యాన్ని దయతో అందించాలనే ధృఢనిశ్చయంతో ఉన్నావు.
పృచ్చతాం నః సదా ప్రాజ్ఞ సర్వమాఖ్యాతుమర్హసి
ప్రజ్ఞావంతుడా! మేము ఎప్పుడైనా అడిగినప్పుడు, నీవు అన్నీ చెప్పగలవు.
శ్రోతుం ధర్మార్థయుక్తాం తు ఏతవ్ద్యాసాచ్ఛ్రుతం త్వయా
ధర్మార్ధాలతో కూడిన, నీవు వ్యాసుని నుండి వినిన విషయాలను మేము వినాలని కోరుకుంటున్నాము.
ఉవాచ పరమాప్రాక్జ్ఞో వినీతోత్తర ముత్తమమ్
అతడు పరమ జ్ఞానంతో, వినయంతో, ఉత్తమమైన బోధను చెప్పాడు.
యస్మాచ్ఛుశూషణార్థం చ తత్సత్యమితి నిశ్చయః
మీరు శ్రద్ధగా వినాలనుకుంటున్నందున ఇది నిజమే అని నేను నిశ్చయంగా చెబుతున్నాను.
జిజ్ఞాసా యత్ర యుష్మాకం తదాజ్ఞాతుమిహార్హథ
మీకు ఏది తెలుసుకోవాలనిపిస్తే, అది ఇక్కడ తెలుసుకోవడానికి మీరు అర్హులు.
ప్రత్యూచుస్తే పునః సూతం బాష్పపర్యాకులేక్షణమ్
వారు మళ్లీ సూతుని, కన్నీళ్లతో నిండిన కళ్ళతో అడిగారు.
తస్మాత్త్వం సంభవం కృత్స్నం లోకస్యేమం విదర్శయ
కాబట్టి, ఈ లోకపు సంపూర్ణ ఉత్పత్తిని మాకు చూపించు.
సత్కృత్య పరిపృష్టః స మహాత్మా రోమహర్షణః
ఆ విధంగా గౌరవంతో అడిగిన మహాత్ముడు రోమహర్షణుడు,
యో మే ద్వైపాయనప్రీతః కథాం వై ద్విజసత్తమాః
ద్వైపాయనుడు సంతోషించిన అతడు, ద్విజులలో శ్రేష్ఠులకు ఈ కథను చెప్పాడు.
పురాణం సంప్రవక్ష్యామి యదుక్తం మాతరిశ్వనా
మాతరిశ్వా చెప్పిన పురాణాన్ని ఇప్పుడు నేను వివరంగా చెప్పబోతున్నాను.
సర్గశ్చ ప్రతిసర్గశ్చ వంశో మన్వన్తరాణి చ
సృష్టి, లయము, వంశములు, మన్వంతరములు—
ప్రక్రియా ప్రథమః పాదః కథాయాం స్యాత్పరిగ్రహః
విధానం, మొదటి భాగము, కథల సమాహారం—
ఏవం పాదాస్తు చత్వారః సమాసాత్కీంర్తితా మయా
ఇలా ఈ నాలుగు భాగాలు నేను సంక్షేపంగా వివరించాను.
ప్రథమం సర్వశాస్త్రాణాం పురాణం బ్రహ్మణా శ్రుతమ్
అన్ని శాస్త్రాలలో మొదట బ్రహ్మదేవుడు పురాణాన్ని వినాడు.