సూర్యుని రథ నిర్మాణం, అతని ప్రయాణం విశిష్టమైన సంకల్పశక్తితో ఏర్పడింది. ఆ మహోన్నత తేజోమయుడైన తారణి, ఈ రథవ్యవస్థతో ఆకాశంలో వేగంగా సంచరిస్తాడు. ధ్రువ నక్షత్రాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని, రెండు కిరణాలు—రథచక్రాల వలె—అతని చుట్టూ తిరుగుతుంటాయి. ఆ రథపు అక్షం చివరలు దక్షిణ దిశలో ఉంటాయి. ఆ రెండు కిరణాలు ధ్రువుని అనుసరిస్తూ, అతని చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేస్తాయి. ఇది ఒక గొట్టాన్ని కట్టిన తాడును అన్ని దిశల్లో తిప్పినట్టే, సూర్యుని రథం కూడా దక్షిణ దిశగా తిరుగుతూ వృత్తాలు ఏర్పరుస్తుంది. ధ్రువుని ఆధారంగా ఆ రెండు కిరణాలు సూర్యుని నడిపిస్తాయి. ఆ కిరణాల మధ్య సూర్యుడు వృత్తాకారంగా సంచరిస్తూ ముందుకు సాగుతాడు. ధ్రువుని నుంచి విడిపోతే, ఆ రెండు కిరణాల సహాయంతో సూర్యుడు మరింత వేగంగా, బలంగా ఆ వృత్తాలను దాటి ప్రయాణిస్తాడు. ఈ సూర్యుని రథాన్ని అనేక దేవతలు, గంధర్వులు, అప్సరసలు, ప్రముఖులు, నాగులు, రాక్షసులు సేవిస్తుంటారు. ధాత, అర్యమన్, పులస్త్య, పులహ, ప్రజాపతి, రథకృత్, రథౌజా, యక్షులు—ఇవన్నీ ఇక్కడ పేర్కొనబడ్డాయి. రక్ష, హేతి, ప్రహేతి, యాతుధానులు కూడా ఉన్నాయి. మిత్ర, వరుణుడు, అత్రి మహర్షి, రెండు రాక్షసులు, పౌరుషేయ ఆయుధం, రథచిత్ర, నాగసాక్షకుడు—ఇవన్నీ సూర్యునిలో నివసిస్తారు. ఇలా, సూర్యునిలో ఎల్లప్పుడూ దేవతలు ఉంటారు. ఎలాపత్ర, శంఖపాలుడు, ప్రమ్లోచా, అనుమ్లోచా అనే అప్సరసలు కూడా ప్రసిద్ధులు. వీరంతా ఆకాశంలో, దివిలో నివసిస్తూ, సూర్యుని సేవలో ఉంటారు. పర్జన్యుడు, పూష, భారద్వాజుడు, గౌతముడు, విశ్వాచీ, ఘృతాచీ వంటి శుభలక్షణాలున్న వారు కూడా ఇక్కడే ఉంటారు. శ్చేనజిత్, సుషేణ, సెని, గ్రామణి—ఈ ఇద్దరూ సూర్యునిలో నివసిస్తారు, ముఖ్యంగా ఆశ్వయుజ, కార్తీక మాసాల్లో. అంశ, భగ, కశ్యప, క్రతు, గంధర్వుడు చిత్రసేన, ఊర్నాయు, తార్క్ష, అరిష్టనేమి, సేనాని, గ్రామణి, సహే, సహస్య—ఇలాంటి అనేక మంది సూర్యునిలో నివసిస్తారు. త్వష్ట, విష్ణు, జామదగ్న్యుడు, విశ్వామిత్రుడు, గంధర్వుడు ధృతరాష్ట్రుడు, సూర్యవర్చసుడు, యజ్ఞాపేతం, విశ్యాత అనే రాక్షసుడు, తపస్, తపస్యా అనే మహర్షులు—all reside in the sun. సవితా దేవుడు దినరాత్రులను తిప్పుతూ కాలచక్రాన్ని నడిపిస్తాడు, ఓ ద్విజాతి! ఇక్కడ పన్నెండు సమూహాలు, ఏడుగురు వర్గాలు తమ తమ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తారు. ఈ మహర్షులు తమ స్వయంగా రచించిన పదాలతో సూర్యుని స్తుతిస్తారు. గ్రామణులు, యక్షులు, భూతగణాలు హవిస్సులను సేకరించేందుకు కూడిపోతారు. వాలఖిల్యులు, సూర్యోదయం, సూర్యాస్తమయ సమయంలో సూర్యుని చుట్టూ ఉంటారు. ఈ సర్వం ధర్మప్రకారం, నియమప్రకారం, సత్యప్రకారం, శక్తిప్రకారంగా జరుగుతుంది.