ఇప్పుడు సూర్యుడు మరియు చంద్రుని యొక్క మార్గాన్ని వివరించబోతున్నాను. వీరి తేజస్సు మరియు వెలుగు వల్ల, వీరు తమ గమనాల వెంబడి ఎత్తుగా నిలుస్తారు. భూమి విస్తారంలో అర్థభాగం, మరొక చోట, బాహ్యంగా పరిగణించబడుతుంది. ఆకాశం, భూమి చుట్టుకొలతకు సమానంగా విస్తరించి ఉంది. సూర్యుడు వెలుగుకు మూలంగా ప్రసిద్ధి చెందాడు; భూమి నుండి ఉదయించడగా గుర్తించబడతాడు. ఈ ప్రాంతంలో 'మహీ' అనే పదం భూమి తత్వాన్ని సూచించడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఇప్పుడు, సూర్యుని గమనా వలయంలోని యోజనాల సంఖ్యను తెలుసుకోండి. దాని వ్యాసార్థం, దాని వెడల్పు కంటే మూడు రెట్లు ఉంటుంది, వలయ చుట్టుకొలతను కూడా అదే ప్రకారం కొలుస్తారు. తరువాత, భూమి యొక్క కొలతను, యోజనాలతో సహా, వివరించబోతున్నాను. ఈ విధంగా, పురాణంలో విస్తారాన్ని వివరించారు. గతంలో గర్వంగా జీవించి, మరణించిన వారు, ఇప్పుడు ఉన్నవారితో సమానంగా పరిగణించబడతారు. అందుకే, ఇప్పుడు ఉన్న దేవతల మధ్య భూమి ఉపరితలాన్ని వివరించబోతున్నాను. భూమి మొత్తం, ఒకటి మరియు అర వంద కోటి యోజనాల వెడల్పుతో గుర్తించబడింది. యోజన యొక్క అంచు నుండి, భూమి వెడల్పులో అర్థభాగాన్ని పేర్కొన్నారు. అలాగే, వంద వేల యోజనాల కన్నా తొమ్మిది వేల యోజనాలు తక్కువగా ఉన్నాయి. యోజన అంచు నుండి, పదకొండు కోటి యోజనాలు లెక్కించబడ్డాయి. ఈ విధంగా, భూమి అంతర్గత చుట్టుకొలతను వివరించారు. భూమి యొక్క ఏర్పాట్లు, విస్తరణలు, దాని వలయాన్ని దాటి కొనసాగుతాయి. ఏడుగురు ఖండాల స్థానం ఇక్కడ వివరించబడింది. ప్రతి ఖండం పైన, లోకాలు, గొడుగు ఆకారంలో, వృత్తాకారంగా ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. ఇదే బ్రహ్మాండపు గుడ్డ యొక్క కొలతగా వివరించబడింది. భూర్లోక, భువర్లోక, మరియు మూడవది స్వర్గలోక - ఇవి తాము తాము స్థాపించబడ్డాయి. ఈ ఏడుగురు లోకాలు, గొడుగు ఆకారంలో ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. వీటిని చుట్టూ, బాహ్యంగా, పదవంతు ఎక్కువగా ఉండే భూతాలు ఉన్నాయి. బ్రహ్మాండాన్ని చుట్టూ, ఘనమైన సముద్రం ఉంది. ఆ ఘన సముద్రానికి అవతల, అది కేంద్రీకృత తేజస్సు ద్వారా నిలబడింది. అది ధనవంతమైన గాలి ద్వారా బలంగా స్థాపించబడింది. అన్ని విషయాలు, మూల భూతాలచే ఆవరించబడ్డాయి; మూలాన్ని మహత్త్వం ఆవరిస్తుంది. ఇప్పుడు నేను లోకాల పురాతన రక్షకులను క్రమంగా ప్రకటించబోతున్నాను. మెరువు యొక్క తూర్పు వైపున, అలాగే మనస శిఖరంపై, మళ్ళీ మెరువు యొక్క దక్షిణ వైపున, మనస శిఖరంపై, మరియు మళ్ళీ మెరువు యొక్క పడమర వైపున, మనస శిఖరంపై, వరుణుడు — జలజీవుల అధిపతి — సుఖ అనే నగరంలో నివసిస్తాడు. అది మహేంద్రుని నగరానికి సమానంగా ఉంది; సోమునికీ విభావరి అనే నగరం ఉంది. ఇవన్నీ ధర్మాన్ని నిలుపుకోవడం, లోకాలను రక్షించడానికే స్థాపించబడ్డాయి. ఇప్పుడు, సూర్యుని గమనాన్ని, విభాగాల ద్వారా ఎలా సాగుతుందో వినండి. కాంతివంతమైన చక్రాన్ని తీసుకుని, సూర్యుడు నిరంతరం తిరుగుతాడు. వైవస్వత ప్రాంతంలో నియమాన్ని పాటిస్తారు; అక్కడ సూర్యోదయం కనిపిస్తుంది. ఆనందం కోసం, లేదా వరుణుని ప్రాంతంలో, ఉదయం కనిపిస్తుంది. దక్షిణ-తూర్పు ప్రాంతాల్లో మధ్యాహ్నం స్థాపించబడినప్పుడు, ఆ స్థితిని వివరించారు.