तस्मिन्युगसहस्रान्ते दिवसे ब्रह्मणो गते
तदा तु सर्वे व्यापारा निवर्त्तन्ते प्रजापतेः
तदा स भवति ब्रह्मा सहस्राक्षः सहस्रपात्
सहस्रबाहुः प्रथमः प्रजापतिस्त्रयी मयो यः पुरुषो निरुच्यते
हिरण्यगर्भः पुरुषो महान्वै संपठ्यते वै रजसः परस्तात्
सुषुप्सुरप्रकाशेप्सुः स रात्रिं कुरुते प्रभुः
पश्यन्ति तं महात्मानं कालं सप्त महर्षयः जनलोकं विवर्त्तास्ते तपसा लब्धचक्षुषः
भृग्वादयो महात्मानः पूर्वे व्याख्यातलक्षणाः
ब्रह्माणं ते तु पश्यन्ति सदा ब्राह्मीषु रात्रिषु
कल्पानां परमेष्टि त्वात्तस्मादाद्यः स पठ्यते
एवमेशायित्वा तु ह्यात्मन्येव प्रजापतिः
ततः स वसते रात्रिं तमस्येकार्णवे जले
मनः सिसृक्षया युक्तः सर्गाय निदधे पुनः
ब्राह्मे नैमित्तिके तस्मिन्कल्पिते वै प्रसंयमे
ततो धग्धेषु भूतेषु सर्वेष्वादित्यरशिमभिः
गन्धर्वादीनि सत्त्वानि पिशायान्तानि सर्वशः
तिर्यग्योनीनि नरके यानि यानि गतान्यपि
जले तान्युपपद्यन्ते यावत्संप्लवते जगत्
जायन्ते हि पुनस्तानि सर्वभूतानि कृतस्नशः
तेषामपि च सिद्धानां निधनोत्पत्तिरुच्यते
तथा जन्मनिरोधश्च भूतानामिह दृश्यते
यथा सर्वाणि भूतानां जायन्ते वर्षणेष्विह
यथार्त्तावृतुलिङ्गानि नानारूपाणि पर्यये
प्रत्याहारे विसर्गे च गतिमन्ति ध्रुवाणि च
ब्रह्माणं सर्वभूतानि महायोगं महेश्वरम्
व्यक्तो ऽव्यक्तो महादेवस्तस्य सर्वमिदं जगत्
पूर्वं प्रयातेन यथात्वथापस्तेनैव तेनैव तु स्वर्व्रजन्ति
मर्त्यास्तु देहान्तरभावितत्वाद्रवेर्वशादूर्ध्वमधश्चरन्ति
तद्भाविताः ख्यातिवशाश्च धर्म्याः पुनर्विसर्गेण भवन्ति सत्त्वाः
मन्वन्तराणि यानि स्युर्व्याख्यातानि मया द्विजाः