एतेषामेव वर्णानामलङ्कारन्निबोधत
प्रमादस्याप्रमादश्च तेषां वक्ष्यामि लक्षणम्
आवर्त्तस्याक्रमो त्वाक्षी वेकार्यां परिमाणतः
एष वै एष चैवस्यकुतरेकः कुलाधिकः
तस्मिंश्चैव स्वरे वृद्धिर्निष्टप्ते तद्विचक्षणः
प्रमाणघसबिन्दुर्ना जायते विदुरे पुनः
विपर्ययस्य रोपिस्या द्यस्य प्रादुर्घटी मम
अक्षेपस्कन्दनाकार्यं काकस्योयचपुष्कलम्
आक्षिप्तमवरोह्यासीत्प्रोक्षमद्यस्तथैव च
प्रेशोल्लिखितमलङ्कारमेवस्वरसमन्विता
प्रक्षिप्तमेव कलयाचोपादानारयो भवेत्
उच्चराद्विश्वरारूढातथायाष्टस्वरातथा
एकान्तरं च ह्येतेवैतमेवस्वरसत्तमः
अलङ्कारा भवन्त्येते त्रिंशद्देवैः प्रकीर्त्तिताः
संस्थानं च प्रमाणं च विकारो लक्षणस्तथा
यथात्मनो ह्यलङ्कारो विपयस्तो विगर्हितः
नानाभरणसंयोगा यथा नार्या विभूषणम्
न पादे कुण्डलं दृष्टं न कण्ठे रसना तथा
क्रियमाणो ऽप्यलङ्कारो नागं यश्चैव दर्शयत्
लक्षणंपर्यवस्यापिवर्त्तिका मपिवर्त्तते
त्रयोविंशतिशीतिस्तु विज्ञातपवदैवतम्
तयोर्विभागो देवानां लावण्ये मार्गसंस्थितः
विपर्ययः संवर्त्तो च सप्तस्वरपदक्रमम्
पञ्चमंमध्यमञ्चैवधैवतं तु निषादतः
द्वेव्द्यपरतुकिंविद्याद्द्वयमुष्णन्तिकस्यतु
पदस्यात्ययरूपन्तुसप्तरूपन्तुकौशिकीम्
एषचैवक्रमोद्दिष्टोमध्यमांशस्य मध्यमः
ततः सप्तस्वरङ्कार्यंसप्तरूपञ्चकौशिकी
द्वितीयामासमात्राणाभिः सर्वाः प्रतिष्ठिताः
तथाहतानोपिडकेयत्रमायांनिवर्त्तते