एते वत्सविशेषाश्च दोग्धारः क्षीरमेव च
ब्रह्मणा प्रथमं दुग्धा पुरा पृथ्वी महात्मना
ततः स्वायंभुवे पूर्वं तदा मन्वन्तरे पुनः
ततः स्वारोचिषे वापि प्राप्ते मन्वन्तरे ऽधुना
उत्तमेन तु तेनापि दुग्धा देवानु जेन तु
पुनश्च पञ्चमे पृथ्वी तामसस्यान्तरे मनोः
चारिष्टवस्य वै षष्ठे संप्राप्ते चान्तरे मनोः
चाक्षुषे चापि संप्राप्ते तदा मन्वन्तरे पुनः
चाक्षुषस्यान्तरे ऽतीते प्राप्ते वैवस्वते पुनः
एतैर्दुग्धा पुरा पृथ्वी व्यतीतेष्वन्तरेषु वै
एवं सर्वेषु विज्ञेया अतीतानागतेष्विह
पृथोस्तु पुत्रौ विक्रान्तौ जज्ञाते ऽन्तर्द्धिपाषनौ
हविर्धानात्षडाग्नेयी धिषणाजनयत्सुतान्
प्राचीनबर्हिर्भगवान्महानासीत्प्रजापतिः
प्राचीनाग्राः कुशास्तस्य तस्मात्प्राचीनबर्ह्यसौ
महतस्तपसः पारे सवर्णायां प्रजापतिः
सर्वान्प्रचेतसो नाम धनुर्वेदस्य पारगान्
दशवर्ष सहस्राणि समुद्रसलिलेशयाः
अरक्ष्यमाणामावब्रुर्बभूवाथ प्रजाक्षयः
नाशकन्मारुतो वातुं वृत्तं खमभवद्द्रुमैः
तदुपश्रुत्य तपसा सर्वे युक्ताः प्रचेतसः
उन्मूलानथ वृक्षांस्तान्कृत्वा वायुरशोषयत्
द्रुमक्षयमथो बुद्ध्वा किञ्चिच्छिष्टेषु शाखिषु
दृष्ट्वा प्रयोजनं सत्यं लोकसंतानकारणात्
वृक्षाः क्षित्यां जनिष्यन्ति शाम्यतामग्निमारुतौ
भविष्यज्जनता ह्येषा धृता गर्भेण वै मया
भार्या भवतु वो ह्येषा सोमगर्भा विवर्द्धिता
अस्यामुत्पत्स्यते विद्वान्दक्षो नाम प्रजापतिः
अग्निनाग्निसमो भूयः प्रजाः संवर्द्धयिष्यति
संत्दृत्य कोपं वृक्षेभ्यः पत्नीं धर्मेण मारिषाम्