बुद्धिर्विवर्त्तमानस्य प्रादुर्भूता चतुर्विधा
सांसिद्धिकान्यथैतानि विज्ञेयानि नरस्य वै
अनुशेते यतः सर्वान्क्षेत्रज्ञानमथापि वा
यस्माद्वुद्ध्यानुशेते च तस्माद्वोधात्मकः स वै
एवं विवृत्तः क्षेत्रज्ञः क्षेत्रज्ञानाभिसंहितः
परं ह्यर्षयते यस्मात्परमर्षित्वमस्य तत्
यस्मादेव स्वयं भूतस्तस्माच्चाप्यृषिता स्मृता
यस्मादुत्पद्यमानैस्तैर्महान्परिगतः परः
तस्मान्महर्षयः प्रोक्ता बुद्धेः परम दर्शिना
अहङ्कारं तपश्चैव ऋषन्ति ऋषितां गताः
ऋषिपुत्रा ऋषीकास्तु मैथुनाद्गर्भसंभवाः
सप्तषर्यस्त तस्ते च परसत्यस्य दर्शनाः
ऋषन्ति ते ऋतं यस्माद्विशेषांश्चैव तत्त्वतः
अव्यक्तात्मा महानात्माहङ्कारात्मा तथैव च
इत्येता ऋषिजातीस्ता नामभिः पञ्च वै शृणु
मनुर्दक्षो वसिष्टश्च पुलस्त्यश्चेति ते दश
परत्वेनर्षयो यस्मात्स्मृतास्तस्मान्महर्षयः
काव्यो बृहस्पतिश्चैव कश्यपश्व्यवनस्तथा
कर्दमो विश्रवाः शक्तिर्वालखिल्यास्तथार्वतः
ऋषिपुत्रानृ षीकांस्तु गर्भोत्पन्नान्निबोधत
ऋषिदीर्घतमाश्चैव बृहदुक्थः शरद्वतः
दधीचः शंशपाश्चैव राजा वैश्रवणस्तथा
ईश्वरा ऋषयश्चैव ऋषिकाश्चैव ते स्मृताः
भृगुः काव्यः प्रचेताश्च ऋचीको ह्यात्मवानपि
आर्ष्टिषेणो युधाजिच्च वीतहव्यसुवर्चसौ
एकोनविशतिर्ह्येतेभृगवो मन्त्रवादितः
ऋतवाकस्तथा गर्गः शिनिः संकृतिरेव च
युवनाश्वः पौरकुत्सस्त्रसद्दस्युश्च दस्युमान्
वृषादर्भो विरूपाश्वः कण्वश्चैवाथ मुद्गलः
अयास्यश्चक्रवर्त्ती चवामदेवस्तथैव च