उञ्छमूलफलं शाकमुदपात्रं तपोधनाः
अद्रोहश्चाप्य लोभश्च तपो भुतदया दमः
सनातनस्य धर्मस्य मूलमेतद्दुरासदम्
प्रियव्रतोत्तानपादौ ध्रुवो मेधातिथिर्वसुः
प्राजीनबर्हिः पर्जन्यो हविर्धानादयो नृपः
राजर्षयो महासत्त्वा येषां कीर्त्तिः प्रतिष्ठिता
ब्रह्मणा तपसा सृष्टं जगद्विश्वमिदं पुरा
द्रव्यमन्त्रात्मको यज्ञस्तपस्त्वनशनात्मकम्
ब्राह्मं तु कर्म संन्यासाद्वैराग्यात्प्रकृतेर्जयम्
एवं विवादः सुमहान्य ज्ञस्यासीत्प्रवर्त्तने
ततस्तमृषयो दृष्ट्वा हतं धर्मबलेन तु
गतेषु मुनिसंघेषु देवा यज्ञं समाप्नुवन्
ततः प्रभृति यज्ञो ऽयं युगैः सह विवर्त्तितः
तत्र त्रेतायुगे क्षीणे द्वापरं प्रतिपद्यते
परिवृत्ते युगे तस्मिंस्ततस्ताभिः प्रणश्यति
संभेदश्चैव वर्णानां कार्याणां च विपर्ययः
एषा रजस्तमोयुक्ता प्रवृत्तिर्द्वापरे स्मृता
द्वापरे व्याकुलीभूत्वा प्रणश्यति कलौ युगे
द्वैविध्यं प्रतिपद्येतेयुगे तस्मिञ्छ्रुति स्मृती
अनिश्चयाधिगमनाद्धर्मतत्त्वं न विद्यते
परस्परविभिन्नैस्तैदृष्टीनां विभ्रमेण च
कारणानां च वैकल्प्यात्कार्याणां चाप्यनिश्चयात्
ततो दृष्टिविभन्नैस्तु कृतं शास्त्राकुलं त्विदम्
संक्षयादायुपश्चैव व्यस्यते द्वापरेषु च
मन्त्रब्राह्मणविन्यासैः स्वरवर्णविपर्ययैः
सामान्या वैकृताश्चैव दृष्टिभिन्ने क्वचित्क्वचित्
अन्ये ऽपि प्रस्थितास्तान्वै केचित्तान्प्रत्यवस्थिताः
एकमाध्वर्यवं त्वासीत्पुनर्द्वैधमजायत
आध्वर्यवस्य प्रस्थानैर्बहुधा व्याकुलीकृतैः
व्याकुलेद्वापरे नित्यं क्रियते भिन्न दर्शनैः