मन्वन्तरेषु सर्वेषु अतीतानागतेष्विह
त्रेतायुगे च तान्यत्र जायन्ते चक्रवर्त्तिनः
अत्यद्भुतानि चत्वारि बलं धर्मः सुखं धनम्
अर्थो धर्मश्च कामश्च यशो विजय एव च
श्रुतेन तपसा चैव मुनीनभिभवन्ति वै
लक्षणैश्चैव जायन्ते शरीरस्थैरमानुषैः
ताम्रप्रभोष्टनेत्राश्च श्रीवत्साश्चैद्ध्वरोमशाः
न्यग्रोधपरिणाहाश्च सिंहस्कन्धास्तु मेहनाः
पादयोश्चक्रमत्स्योन्तु शङ्खपद्मौ तुहस्तयोः
असंगगतयस्तेषां चतस्रश्चक्रवर्त्तिनाम्
इज्या दानं तपः सत्यं त्रेतायां धर्म उच्यते
मर्यादास्थापनार्थं च दण्डनीतिः प्रवर्त्तते
एको वेदश्चतुष्पादस्त्रेतायुगविधौस्मृतः
पुत्रपौत्रसमाकीर्णा म्रियन्ते च क्रमेण तु
संध्यापादः स्वभावस्तु सोंऽशपदेन तिष्ठति
पूर्वं स्वायंभुवे सर्गे यथावत्तच्च ब्रूहि मे
कालाख्यायां प्रवृत्तायां प्राप्ते त्रेतायुगे तदा
प्रतिष्ठितायां वार्त्तायां गृहाश्रमपरे पुनः
संभारांस्तांस्तु मंभृत्य कथं यज्ञः प्रवर्त्तितः
यथा त्रेतायुगमुखे यज्ञस्य स्यात्प्रवर्तनम्
अन्तर्हितायां संध्यायां सार्द्धं कृतयुगेन तु
औषधीषु च जातासु प्रवृत्ते वृष्टिसर्जने
वर्णाश्रमव्यवस्थानं कृत्वा मन्त्रांस्तु संहतान्
तदा विश्वभुगिन्द्रश्च यज्ञं प्रावर्त्तयत्प्रभुः
तस्याश्वमेधे वितते समाजग्मुर्महर्षयः
कर्मव्यग्रेषु ऋत्विक्षु संतते यज्ञकर्मणि
परिक्रान्तेषु लघुषु ह्यध्वर्युवृषभेषु च
हविष्यग्नौ हूयमाने ब्राह्मणैश्चाग्निहोत्रिभिः
य इन्द्रियात्मका देवास्तदा ते यज्ञभागिनः
अध्वर्यवः प्रैषकाले व्यत्थिता वै महर्षयः