समासात्कीर्तितस्तुभ्यमेष सर्गः मनातनः
न शक्यं परिसंख्यातुं श्रद्धेयं भूतिमिच्छता
विस्तरेणानुपूर्व्या च भूयः किं वर्णयाम्यहम्
तेषां निसर्गं तत्त्वं च श्रोतुमिच्छामि विस्तरात्
तेषां चतुर्युगं ह्येतत्तद्वक्ष्यामि निबोधत
युगं च युगभेदश्च युगधर्मस्तथैव च
षट्प्रकाशयुगाख्यैषा ता प्रवक्ष्यामि तत्त्वतः
निमेषकाल तुल्यं हि विद्याल्लघ्वक्षरं च यत्
त्रिंशत्कलाश्चापि भवेन्मुहूर्त्तस्तै स्त्रिंशता रात्र्यहनी समे ते
अहोरात्रौ विभजते सूर्यो मानुषलौकिकौ
पित्र्ये रात्र्यहनी मासः प्रविभागस्तयोः पुनः
त्रिंशद्ये मानुषा मासाः पित्र्यो मासस्तु सः स्मृतः
पित्र्यः संवत्सरो ह्येष मानुषेण विभाव्यते
पितॄणां त्रीणि वर्षाणि संख्यातानीह तानि वै
लौकिकेनैव मानेन हृब्दो यो मानुषः स्मृतः
दिव्ये रात्र्यहनी वर्ष प्रविभागस्तयोः पुनः
ये ते रात्र्यहनी दिव्ये प्रसंख्यानं तयोः पुनः
यन्मानुषं शतं विद्धि दिव्या मासास्त्रयस्तु ते
दिव्यः संवत्सरो ह्येष मानुषेण प्रकीर्त्तितः
त्रिंशदन्यानि वर्षाणि मतः सप्तर्षिवत्सरः
अन्यानि नवतिश्चैव ध्रुवः संवत्सरः स्मृतः
वर्षाणां तु शतं ज्ञेयं दिव्यो ह्येष विधिः स्मृतः
त्रीण्येव नियुतान्याहुर्वर्षाणां मानुषाणि तु
दिव्यवर्षसहस्र तु प्राहुः संख्याविदो जनाः
दिव्येनैव प्रमाणेन युगसंख्याप्रकल्पनम्
कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्चेति चतुष्टयम्
द्वापरं च कलिश्चैव युगान्येतानि कल्पयेत्
तस्य तावच्छती संध्या संध्यांशः संध्याया समः
एकन्यायेन वर्तन्ते सहस्राणि शतानि च
त्रिशती द्विशती संध्ये संध्यांशौ चापि तत्समौ