उपहूताः स्मृता देवाः सोमजाः सोमपाः स्मृताः
काव्या बर्हिषद श्चैव अग्निष्वात्ताश्च तास्त्रिधा
गृहस्थाश्चाप्ययज्वान अग्निष्वात्तास्तथार्त्तवाः
तेषां संवत्सरो ह्यग्निः सूयस्तु परिवत्सरः
रुद्रस्तु वत्सरस्तेषां पञ्चाब्दास्ते युगात्मकाः
ये ते पिबन्त्यमावस्यां मासिमासि सुधां दिवि
यस्मात्प्रस्रवते सोमान्मासि मासि धिनोति च
एवं तदमृतं सौम्यं सुधा च मदु चैव ह
पिबन्त्यंबुमयं देवास्त्रयस्त्रिंशत्तु छन्दनाः
इत्येवं पीयमानैस्तु देवैः सर्वैर्निशाकरः
सुषुम्णाप्यायितं चैव ह्यमावस्यां यथा क्रमम्
पीतक्षयं ततः सोमं सूर्यो ऽसावेकरश्मिना
निः शेषायां कलायां तु सोममाप्याययत्पुनः
कलाः क्षीयन्ति ताः कृष्णाः शुक्ला चाप्याययन्ति तम्
दृश्यते पौर्णमास्यां वै शुक्लः संपूर्णमण्डलः
इत्येवं पितृमान्सोमः स्मृत इड्वत्सरात्मकः
अतः पर्वाणि वक्ष्यामि वर्वणां संधयश्च ये
तथार्द्धमासि पर्वाणि शुक्लकृष्णानि चैव हि
अर्द्धमासं तु पर्वाणि द्वितीयाप्रभृतीनि तु
तस्मात्तु पर्वणामादौ प्रतिपत्सर्वसंधिषु
लवौ द्वावेव राकायां कालो ज्ञेयो ऽपराह्णकः
सायाह्ने प्रतिपन्ने च स कालः पौर्णमासिकः
युगान्तरोदिते चैव लेशार्द्धे शशिनः क्रमात्
यस्मिन्काले समौ स्यातां तौ व्यतीपात एव सः
स वै वषटाक्रियाकालः सद्यः कालं विधीयते
ततो विरज्यते नक्तं पौर्णमास्यां निशाकरः
चन्द्रार्कावपराह्णे तु पूर्णात्मानौ तु पूर्णिमा
तस्मादनुमतिर्नाम पूर्णिमा प्रथमा स्मृता
रञ्जनाच्चैव चन्द्रस्य राकेति कवयो ऽब्रुवन्
राका पञ्चदशी रात्रिरमावास्या ततः स्मृता