यावत्यश्चैव तारास्ताः शिशुमाराश्रिता दिवि
साकारः शिशुमारश्च विज्ञेयः प्रविभागशः
यज्ञः परस्तु विज्ञेयो धर्मो मर्द्धानमाश्रितः
वरुणश्चार्यमा चैव पश्चिमे तस्य सक्थिनी
पुच्छे ऽग्निश्च महेन्द्रश्च मारीचः कश्यपो ध्रुवः
नक्षत्रचन्द्रमूर्याश्च ग्रहास्तारागणैः सह
ध्रुवेणाधिष्ठिताश्चैव ध्रुवमेव प्रदक्षिणम्
अग्नीन्द्रकश्यपानां तु चरमो ऽसौ ध्रुवः स्मृतः
मेरुमालोकयत्येष पर्यन्ते हि प्रदक्षिणम्
पप्रच्छुरुत्तरं भूयस्तदा ते रोमहर्षणम्
कथं देवगृहाणि स्युः कथं ज्योतींषिवर्णय
श्रुत्वा तु वचनं तेषां तदा सूतः समाहितः
अस्मिन्नर्थे माहाप्राज्ञैर्यदुक्तं ज्ञानबुद्धिभिः
यथा देवगृहाणीह सूर्यचन्द्रग्रहाः स्मृताः
दिव्यस्य भौतिकस्याग्नेरब्योनेः पार्थि वस्य तु
अव्याकृतमिदं त्वासीन्नैशेन तमसावृतम्
स्वयंभूर्भगवांस्तत्र लोकतन्त्रार्थसाधकः
सो ऽग्निं दृष्ट्वाथ लोकादौ पृथिवीजलसंश्रितम्
पवनो यस्तु लोके ऽस्मिन्पार्थिवः सो ऽग्निरुच्यते
वैद्युतो ऽब्जस्तु विज्ञेयस्तेषां वक्ष्ये ऽथ लक्षमम्
तस्मादपः पिबन्सूर्यो गोभिर्दीप्यत्यसौ दिवि
मानवा नां च कुक्षिस्थो नाद्भिः शास्यति पावकः
किञ्चिदप्सु मतं तेजः किञ्चिद्दृष्टमबिं धनम्
अर्चिष्मान्पवमानो ऽग्निर्निष्प्रभो जाठरः स्मृतः
प्रभा सौरी तु पादेन ह्यस्तं याति देवाकरे
उद्यन्तं च पुनः सूर्यमौष्णमयमाग्नेयमाविशत्
प्राकाश्यं च तथौष्ण्यं च सौराग्नेये तु तेजसी
उत्तरे चैव भूम्यर्द्धे तथा ह्यग्निश्च दक्षिणे
तस्मात्तप्ता भवन्त्यापो दिवारत्रिप्रवेशनात्
तस्मान्नक्तं पुनः शुक्ला आपो ऽदृश्यन्त भास्वराः