मूकमेघा महाकाया आवहस्य वशानुगाः
पर्वताग्र नितंबेषु वर्षति च रसंति च
ब्रह्मजा नाम ते मेघा ब्रह्मनिश्वाससंभवाः
तेषां शश्र्वत्प्रणादेन भूमिः स्वाङ्गरूहोद्भवा
तेष्वियं प्रावृडासक्ता भूतानां जीवितोद्भवा
एतं योजनमात्राच्च साध्यर्द्धा निष्कृतादपि
पुष्करावर्त्तका नाम ते मेघाः पक्षसंभवाः
कामागानां प्रवृद्धानां भूतानां शिवमिच्छता
पुष्करावर्त्तकास्तेन कारणेनेह शब्दिताः
कल्पान्तवृष्टेः स्रष्टारः संवर्ताग्ने र्नियामकाः
अनेकरूपसंस्थानाः पूरयन्तो महीतलम्
यान्यण्डस्य तु भिन्नस्य प्राकृतस्याभवंस्तदा
तान्येवाण्डकपालानि सर्वे मेघाः प्रकीर्त्तिताः
तेषां श्रेष्ठस्तु पर्जन्यश्चत्वारश्चैव दिग्गजाः
कुलमेकं पृथग्भूतं योनिरेका जलं स्मृतम्
तुषारवृष्टिं वर्षन्ति शिष्टः सस्यप्रवृद्धये
यो ऽसौ बिबर्त्ति भगवान्गङ्गामाकाशगोचराम्
तस्या निष्यन्दतोयानि दिग्गजाः पृथुभिः करैः
दक्षिणेन गिरिर्यो ऽसौ हेमकूट इति स्मृतः
पुण्ड्रं नाम समाख्यातं नगरं तत्र विस्तृतम्
ततस्तदा वहो वायुर्हेमवन्तं समुद्वहन्
हिमवन्तमतिक्रम्य वृष्टिशेषं ततः परम्
वर्षद्वयं समाख्यातं सस्यद्वयविवृद्धये
सूर्य एव तु वृष्टीनां स्रष्टा समुपदिश्यते
ध्रुवेणाधिष्ठितः सूर्यस्तस्यां वृष्टौ प्रवर्त्तते
ग्रहो निःसृत्य सूर्यात्तु कृत्स्ने नक्षत्रमण्डले
ततः सूर्यरथस्याथ सन्निवेशं निबोधत
हिरण्मयेन भगवांस्तथैव हरिदर्वणा
चक्रेण भास्वता सूर्यः स्यन्दनेन प्रसर्पति
द्विगुणो ऽस्य रथोपस्थादीषादण्डः प्रमाणतः