अत ऊर्द्ध्वं प्रवक्ष्यामि सूर्याचन्द्रमसोर्गतिम्
प्रकाशैस्तु प्रभाभिस्तौ मण्डलाभ्यां समुच्छ्रितौ
विस्तरार्द्धे पृथिव्यास्तु भवेदन्यत्र बाह्यतः
पर्यास्तात्पारिमाण्येन भूमेस्तुल्यं दिवं स्मृतम्
अविधातुः प्रकाशाख्यो ह्यवनात्स रविः स्मृतः
महित्तत्त्वान्महीशब्दो ऽह्यस्मिन्वर्षे निपाद्यते
मण्डलं भास्करस्याथ योजनानि निबोधत
विस्तारात्र्रिगुणश्चास्य परिणाहस्तु मण्डले
अथ पृथिव्या वक्ष्यामि प्रमाणं योजनैः सह
इत्येतदिह संख्यातं पुराणे परिमाणतः
अभिमानिनोव्यतीता ये तुल्यास्ते सांप्रतैस्त्विह
तस्मात्तु सांप्रतैर्देवैर्वक्ष्यामि वसुधातलम्
शतार्द्धकोटिविस्तारा पृथिवी कृत्स्नशः स्मृता
पृथिव्या ह्यर्द्धविस्तारो योजनाग्रात्प्रकीर्त्तितः
तथा शातसहस्राणामेकोन नवतिः पुनः
गणितं योजनाग्रात्तु कोट्यस्त्वेकादश स्मृताः
इत्येतदिह संश्यातं पृथिव्यन्तस्य मण्डलम्
पर्याससन्निवेशश्च भूमेर्यावत्तु मण्डलम्
सप्तानामपि द्वीपानामेत त्स्थानं प्रकीर्तितम्
उपर्युपरि लोकानां छत्रवत्परिमण्डलम्
एतदण्डकपालस्य प्रमाणं परिकीर्त्तितम्
भूर्लोकश्च भुवर्ल्लोकस्तृतीयस्सृरिति स्स्वतः
एते सप्त कृता लोकाश्छत्राकारा व्यवस्थिताः
दशभागाधिकाभिश्च ताभिः प्रकृतिभिर्बहिः
अस्याण्डस्य समन्ताच्च सन्निविष्टो घनोदधिः
घनोदधिः परेणाथ धार्य्यते घनतेजसा
संमताद्धनवातेन धार्यमाणं प्रतिष्ठितम्
भूतादिना वृतं सर्वं भूतादिर्महता वृतः
पुराणि लोकपालानां प्रवक्ष्यामि यथाक्रमम्
मेरोः प्राच्यां दिशि तथा मानसस्यैव मूर्द्धनि