भूतेभ्यः परतस्तेभ्यो व्यालोका सा धरा स्मृता
पात्रे महति पात्राणि यथैवान्तर्गतानि तु
तथा ह्यालोक आकाशे भेदास्त्वन्तर्गता मताः
यावदेतानि भूतानि तावदुत्पत्तिरुच्यते
प्रत्या ख्याय तु भूतानि कार्योत्पर्त्तिन विद्यते
कारणात्मकास्तथैक स्युर्भेदा ये महदादयः
सप्तद्वीपसमुद्राड्यो याथातथ्यन वै द्विजाः
वैश्वरूप्रधानस्य परिणामैकदेशिकः
एवंभूतगणाः सप्त सन्निविष्टाः परस्परम्
एतावदेव श्रोतव्यं संनिवेशे तु पार्थेवे
तास्त्वहं परिमाणेन नं संख्यातुमिहोत्सहे
तारकासंनिवेशश्च यावद्दिव्यानुमण्डलम्
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि कृथिव्या वै विचक्षणाः
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम्
जननी सर्वभूतानां सर्वसत्त्वधरा धरा
नानानदनदीशैला नैकजातिसमाकुला
नदीनदससुद्रस्थास्तन्था क्षुद्राश्रयस्थिताः
आपो ऽनन्ता हि विज्ञेयास्तथाग्निः सर्वलोकगः
तथाकाशमनालेख्यं रम्यं नानाश्रयं स्मृतम्
आपः पृथिव्यामुदके पृथिव्युपरि संस्थिताः
एवं मतमनन्तस्य भौतिकस्य न विद्यते
भूमिर्जलमथा काशमिति या या परंपरा
दशयोजनसाहस्रमेकं भौमं रसातलम्
प्रथमं तत्वलं नाम सुतलं तु ततः परम्
ततोर्ऽवाक्च तलं नाम परतश्च रसातलम्
कृष्णभौमश्च प्रथमो भूमिभागः प्रकीर्त्तितः
पीतभौमश्चतुर्थस्तु पञ्चमः शर्करामयः
प्रथमे ऽस्मिंस्तले ख्यातमसुरेद्रस्य मन्दिरम्
पुरं च शङ्कुकर्णस्य कबन्धस्य च मन्दिरम्
राक्षसस्य च भीमस्य शूलदन्तस्य चालयम्