विपर्ययो न तेष्वस्ति कालात्स्वाभाविकं परम्
स्वधर्मेणैव धर्म ज्ञास्ते रक्षन्ति परस्परम्
एतावदेव श्रोतव्यं शाकद्वीपनिवासिनाम्
पुष्करेण तु द्वीपेन वृतः क्षीरोदको बहिः
पुष्करे पर्वतः श्रीमानेक एव महाशिलः
द्वीपस्य तस्य पूर्वर्द्धे चित्रसानुः स्थितो महान्
उर्द्धं चैव चतुस्त्रिंशत्सहस्राणि महीतलात्
स्थितो वेलासमीपे तु नवचन्द्र इवोदितः
तावदेव च विस्तीर्णः सर्वतः परिमण्डलः
एक एव महासारः सन्निवेशो द्विधा कृतः
पुष्करद्वीपविस्ताराद्विस्तीर्णो ऽसौ समन्ततः
अभितो मानसस्याथ पर्वतस्य तु मण्डले
त्स्यैवाभ्यन्तरेणापि धातकीखण्डमुच्यते
अरोगाः सुखबाहुल्या मानसीं सिद्धिमास्थिताः
अधमोत्तमा न तेष्वस्ति तुल्यास्ते रूपशीलतः
निग्रहो न च दण्डो ऽस्ति न लोभो न परिग्रहः
वर्णाश्रमौ वा वार्ता वा पाशुपाल्यं वणिक्पथः
वर्षद्वये सर्वमेतत्पुष्करस्य न विद्यते
उद्भिदान्युदकान्यत्र गिरिप्रस्रवणानि च
सर्वर्त्तुसुसुखस्तत्र जराक्रमविवर्जितः
आनुपूर्व्याद्विधिः कृत्स्नः पुष्करस्य प्रकीर्त्तितः
विस्तारान्मण्डलाच्चैव पुष्करस्य समेन तु
द्वीपस्यानन्तरो यस्तु सामुद्रस्तत्समस्तु सः
अपां चैव समुद्रेकात्सामुद्र इति संज्ञितः
तस्माद्वर्षमिति प्रोक्तं प्रजानां सुखदं यतः
रतिप्रबधनात्मिद्धं वर्षं तत्तेषु तेन वै
प्रक्षीयमाणे बहुले क्षीयते ऽस्तमिते खगे
तथोपक्षीयमाणे ऽपि स्वात्मन्येवावकृष्यते
महोदधिगतं तोयं स्वत उद्रिच्यते तथा
उदयास्तमये त्विन्दौ पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः