सर्वर्त्तुषु सुखश्चापि निषधः पर्वतो महान्
द्वात्रिंशच्च सहस्राणि विस्तीर्णः स च मूर्द्धनि
नानावर्णास्तु पार्श्वेषु प्रजापतिगुणान्वितः
पूर्वतर्ः श्वेतवर्णश्च ब्राह्मणस्तस्य तेन तत्
तेनास्य क्षत्त्रभावस्तु मेरोर्नानार्थकारणात्
भृङ्गपत्रनिभश्चापि पश्चिमेन समाचितः
वृत्तः स्वभावतः प्रोक्तो वर्णतः परिमाणतः
मयुरबर्हवर्णस्तु शातकैंभश्च शृङ्गवान्
तेषामन्तरविष्कंभो नवसाहस्र उच्यते
नवैवं तु सहस्राणि विस्तीर्णं सर्वतस्तु तत्
वेद्यर्द्धं दक्षिणं मेरोरुत्तरार्द्धं तथोत्तरम्
द्वे द्वे सहस्रे विस्तीर्णा योजनानां समुच्छ्रयात्
योजनानां सहस्राणि शतं द्वावायतौ गिरी
श्वेतश्च हेमकूटश्च हिमवाञ्छृङ्गवांस्तथा
तेषां मध्ये जनपदास्तानि वर्णाणि सप्त वै
संततानि नदीभेदैरगम्यानि परस्परम्
इदं हैमवतं वर्षं भारतं नाम विश्रुतम्
नैषधं हेमकूटात्तु हरिवर्षं तदुच्यते
इलावृतात्पिरं नीलं सम्यकं नाम विश्रुतम्
हिरण्मयात्परं चैव शृङ्गवत्तः कुरु स्मृतम्
दीर्घाणि तत्र चत्वारि मध्यमं तदिलावृतम्
परं नीलवतो यच्च वेद्यर्द्धं तु तदुत्तरम्
तयोर्मध्ये तु विज्ञेयो मेरुर्मध्य इलावृतम्
उदगायेतो महाशैलो माल्यवान्नाम नामतः
आयामतश्चतुस्त्रिंशत्सहस्राणि प्रकीर्तितः
आयामतो ऽथ विस्तारान्माल्यवा नितिविश्रुतः
चतुर्वणः स सौवर्णः चतुरस्रः समुच्छ्रितः
तरुणादित्यवर्णाभो विधूम इव पावकः
प्रविष्टः षोडशाधस्ताद्विस्तृतः षोडशैव तु
विस्तारात्रिगुणस्तस्य परिणाहः समन्ततः