प्रविश्य सर्वभूतानि ज्ञानयुक्तेन तेजसा
तत्र यान्ति महात्मानः परमाणुं महेश्वरम्
ततः पश्यन्त्यपर्वाणं परं ब्रह्माणामेव च
यत्तत्सहस्रं सिंहानामादित्यानां तथैव च
आवेश्यात्मनि तान्सर्वान् संख्यायोग्यभवांस्तथा
विष्णुना सह संयुक्तः करोति विकरोति च
स एष ओतः प्रोतश्च बहिरन्तश्च निश्चयात्
ततस्ते ऋषयः सर्वे दिवाकरसमप्रभाः
कर्मणा मनसा वाचा विशुद्धेनान्तरात्मना
व्रतोपवासनिरताः सर्वभूतदयापराः
प्रपद्य परया भक्त्याज्ञानयुक्तेन तेजसा
यः पठेत्तपसा युक्तो वायुप्रोक्तामिमां श्रुतिम्
लभते रुद्रलोकं वै कारणं लोककारणम्
तदात्यन्तपरोक्षत्वाददृष्टत्वाच्च कस्यचित्
आगतागतिकत्वाच्च ग्रहणं तन्न विद्यते
स्थिते तु कारणे तस्मिन्नित्ये सदसदात्मके
एवं सप्तद्विरभ्यस्ताः क्रमात्प्रकृतयस्तु वै
येनेदमावृतं सर्वमण्डमप्सु प्रलीयते
उदकावरणं यच्च ज्योतिष्यालीयते तु यत्
यद्वायव्यं चावरणमाकाशग्रसते तु तत्
भूतादिं ग्रसते चापि महान्वै बुद्धिलक्षमः
एतौ संहारविस्तारौ ब्रह्मा व्यक्तौ ततः पुनः
संसिद्धकार्यकरणाः संसिद्धा ज्ञानिनस्तु ये
प्रत्याहारे ऽधियुज्यन्ते क्षेत्रज्ञाः करणैः पुनः
साधर्म्यवैधर्म्यकृतः संयोगो नादिमास्तयोः
ब्रह्मविच्चैव विज्ञेयः क्षेत्रज्ञानात्पृथक्
ब्रह्मा त्वविषयो ज्ञेयो विषयः क्षेत्रमुच्यते
बहुत्वाच्च शरीराणां शरीरी बहुधा स्मृतः
यस्मात्प्रतिशरीरं हि सुखदुःखो पलब्धिता
यदा प्रवर्त्तते चैषां भेदानां चैव संयमः