शृणु, महामुने, मर्कण्डेयाः ऋषयः वेदविदः संसारस्य कीर्तिमन्तः संति। उन्नतः च द्युतिमान्, तथा स्वनवातः—एते द्वौ अपि प्रसिद्धौ। अद्य त्वं शृणु मरीचेरपि पूर्वे स्वायम्भुवे मन्वन्तरे जातानां वंशानाम् इतिहासम्। प्रजापतेः पूर्णमासस्य कन्याः अपि श्रोतव्याः। तस्मात् पूर्णमासात् सरस्वत्यां द्वौ पुत्रौ उत्पन्नौ। तयोः मध्ये वीरजस्य पुत्रः सुदाम्ना नाम्ना प्राज्ञः प्रसिद्धः। स एव लोकपालकः धर्मात्मा गौर्याः पुत्रः बलवान् आसीत्। पर्वशः पर्वशया सह द्वौ मासौ नाम्ना पुत्रौ जनयामास। तयोः पुत्रौ वंशकर्तारौ, वानप्रस्थव्रताय निश्चिता अभवन्। तत्र एकः पुत्रः चतस्रः सुशीलाः कन्याः च लोकेषु प्रसिद्धाः जाताः। एवमेव भरतः च अग्निः च, कीर्तिमान् अपि, एते द्वौ अपि कीर्तितौ। हिरण्यरोमा च पर्जन्यः मरीचेरुत्पन्नौ। यज्ञे कीर्तिमान् च धेनुका च, पापरहितौ, अभवताम्। तेषां पुत्राः पौत्राश्च सहस्रशः गता इति स्मर्यन्ते। कन्या च श्रुति नाम्नी, या शङ्खपदस्य माता आसीत्। सत्यनेत्रः हव्यः आपः रूपेण, शनैश्चरः च, एवं च यमस्य पुत्रैः सह पञ्चात्रेयाः कथ्यन्ते। स्वायम्भुवे मन्वन्तरे शतसहस्राणि गतानि। पूर्वजन्मनि अगस्त्यः स्वायम्भुवे मन्वन्तरे स्मृतः। तत्र तस्य कनिष्ठा पत्नी सद्वतीति प्रसिद्धा। पौलस्त्यस्य ब्रह्मर्षेः प्रीत्याः पुत्रः प्राज्ञः अभवत्। ते पौलस्त्या नाम्ना स्वायम्भुवे मन्वन्तरे विख्याता अभवन्। सर्वे ते त्रेताग्नेः प्रभया युक्ताः, यशसा प्रतिष्ठिताः। कणकपीठः ऋषिः, शुभा कन्या पीवरी च कीर्तिता। शङ्खपदः नाम पुत्रः, तथा काम्या नाम कन्या अपि जाताः। सा काम्या दक्षिणदिग्वासिनी प्रियव्रताय दत्ता। दश च द्वे कन्ये राजवंशं स्थापयामासुः। यशोधरा नाम्नि कन्यायां कामः सुकेश्या जातः। तेषां कोऽपि न पत्नी न पुत्रः, सर्वे तापसबीजाः। ते अरुणस्य पुरतः सूर्यं परितः गच्छन्ति। तस्य द्वे अनुजा भगिन्यौ सत्यमती च चातेति पुण्ये। ऊर्जायां वसिष्ठस्य सप्त पुत्राः वसिष्ठा नाम्ना जाताः। सा द्युतिमन्तं प्रसूता, प्राणस्य प्रियतमा महिषी आसीत्। रक्षः, गर्त्तः, ऊर्ध्वबाहुः, सवनः, पवनः च तस्याः अपत्यानि। रत्ना नाम्नी मर्कण्डेयी पुण्या वाराङ्गीं प्रसूता। तेषां महात्मनाम् वसिष्ठानां वंशाः नामभिः प्रसिद्धाः। एवं मुनिवंशस्य सृष्टिरपि सन्तानैः सह वर्णिता। ब्रह्मणः मानसपुत्रात् स्वाहा जाताऽभवत्। निर्मथ्यः, पवमानः, वैद्युतः इति अग्नेः रूपाणि स्मर्यन्ते। निर्मथ्यः, पवमानः, शुचिः, सौरः अपि अग्नेः स्वरूपाणि इति कीर्त्यन्ते। एवं हि, महर्षयः, मुनिवंशस्य, देवकन्यानां, तथा दिव्यपुत्राणां, स्वायम्भुवे मन्वन्तरे सृष्टिः पुण्यकीर्त्या प्रकाशिता।