भगवान् पूर्ववत् चत्वारि आश्रमाणि स्थापयामास। ये च आश्रमेषु स्वधर्मान् सम्यक् अनुष्ठाय तिष्ठन्ति, ते तेषां फलानि अनुभवन्ति। ब्रह्मा तेषां धर्मान् स्पष्टं नियोजयामास। गार्हस्थ्याश्रमः पूर्वं चतुर्वर्णसमाविष्टः स्थापितः। अधुना अहम् अनुक्रमेण व्रतानि नियमांश्च सह व्याख्यास्ये। एवं गार्हस्थ्यस्य संक्षिप्तः धर्मसमुच्चयः। आचार्यसेवा च भिक्षाटनं च विद्याप्रार्थिनः शिष्यस्य धर्मः। वानप्रस्थस्य तु सायं प्रातः स्नानं वह्निहोत्रं च विहितम्। जागरणं, इन्द्रियनिग्रहः, भूतानां दया, क्षमाश्च—एष धर्मः दशधा स्वयम्भुवा उक्तः। तेषु प्रतिष्ठितानां स्थानानि अपि सः वर्णयामास। तेषां यः आचार्यसन्निवासः, स एव स्मृतः। गार्हस्थ्यानां प्राजापत्यं, संन्यासिनां ब्रह्मणि लयः कथ्यते। अन्येषां आश्रमाणां स्थानानि अपि ब्रह्मस्थान एव प्रतिष्ठितानि। पितृयाणपथाः चत्वारः इति प्रसिद्धम्। तेषां चन्द्रः पितृयाणिनां द्वारं कथ्यते। यदा स्वधर्मचरिणां प्रजाः न वर्धन्ति, तदा सः स्वस्यात्मनो देहात् स्वसमाना अपत्यानि समुत्पादयामास। ततो मनसः अन्यान् अपि मानसपुत्रान् सृष्टुम् आरब्धवान्। ते धर्मार्थकाममोक्षोपायसम्पन्नाः। येन, युगानुसारं धर्मेण च, प्रजाः प्रवृद्धाः। ब्रह्मा ध्यायन् स्वाच्छात् मनसः विविधान् मानसपुत्रान् ससर्ज। अत्र प्राक् कल्पे देवादिप्रवरा प्रजाः प्रथमाः आसन्। मन्वन्तरानुगत्या ताः प्रजाः आदौ कनिष्ठाः आसन्। तस्मिन् काले ताः सत्कर्मदुष्कर्मयुक्ताः, यानि नापचीयन्त। देवाः, असुराः, पितरः, यक्षगन्धर्वमानुषाः च—एतान् सर्वान् प्रजानां पोषणार्थं आत्मवित्तया सृष्टवान्। तस्मात् देहात् सम्प्राप्तैः तैः कार्यैः सह तेषां कारणैः च, ततः चतुर्विधाः देवासुरपितृमानुषाः समुत्पन्नाः। ततः तस्यैकात्मनः अंशः तमोमयः अभवत्। तस्य अधरभागात् असुराः पुत्रत्वेन जाताः। येन देहेन देवाः सृष्टाः, तं देहं सः परित्यक्तवान्। स तमोमयत्वात् त्रैगुण्यरात्रिः अभवत्। असुरान् सृष्ट्वा, पुनः अन्यं देहं धारयामास। तेन, तस्य प्रियं मानसजातं देहं समन्वितः। यतः सः दीप्तमान् आसीत्, तस्मात् ते तस्मात् जाताः देवाः इति कथ्यन्ते। तस्मात् दिव्याद् देहात् देवताः उत्पन्नाः। तं देहं परित्यक्त्वा, सः स दिनमभवत्। देवान् सृष्ट्वा, पुनः अन्यं देहं धारयामास। तान् पुत्रानिव मन्यमानः, भगवान् पितेव चिन्तयामास।