मोहात् पुनः प्रजाः तं धर्मं न पालयामासुः। तदा ब्रह्मा प्राज्ञः सर्वं यथावत् अवगच्छत्। स च ब्रह्मा यज्ञस्य, अध्ययनस्य, दानस्य, प्रतिग्रहे च कर्माणि नियोजयामास। पशुपालनं, वाणिज्यं, कृषिं च जनानां कृते दत्तवान्। पुनः ब्राह्मणक्षत्रियवैश्यानां सामान्यधर्मान् न्ययोजयत्। सः तत्रैव परस्परं तेषां कर्मणां जीविकां व्यदिशत्। द्विजातीनां यज्ञस्थानं प्रजापतिसंततिषु स्मृतम्। वैश्यानां तु मरुत्स्थानं स्वकर्मोपजीविषु स्मृतम्। एवं धर्मशीलानां यथायोग्यं जातीनां स्थानानि सन्ति। जातयः स्थाप्य पुनः आश्रमान् अपि सः संस्थापयामास। भगवान् चतुर्नाम् आश्रमाणां पूर्ववत् स्थापना अकरोत्। ये च स्वकर्माणि कृत्वा आश्रमेषु वसन्ति, ते तेषां फलानि भुञ्जते। ब्रह्मा तेषां धर्मान् पृथक् पृथक् विधाय दत्तवान्। पूर्वं गार्हस्थाश्रमः चतुर्वर्णात्मा स्थाप्यते स्म। तस्य विधीन् व्रतानि च क्रमशः प्रवक्ष्यामि। एवं गार्हस्थस्य संक्षिप्तः धर्मसमुच्चयः। आचार्यसेवा याचनं च विद्यर्थिनः कर्म। वानप्रस्थस्य सन्ध्ये स्नानं चाग्निहोत्रं च विधानम्। जागरणं, इन्द्रियनिग्रहः, भूतानां दया, क्षमा च। एष दशविधः धर्मः स्वयम्भुवा उद्घोषितः। तेषां प्रतिष्ठितानां स्थानानि ब्रह्मा वर्णितवान्। तेषां स्थानं गुरुकुलवासिनां स्मृतम्। गार्हस्थस्य प्राजापत्यं, संन्यासिनां ब्रह्मणि लयः। अन्येषां चाश्रमाणां स्थानानि ब्रह्मस्थान एव प्रतिष्ठितानि। पितृयाणस्य मार्गाः चत्वारः स्मृताः। तत्रैव पितृयाणिनां चन्द्रः द्वारम् उक्तम्। यदा वर्णधर्मपालिनः प्रजाः न वर्धन्ते, तदा स्वस्य शरीरीयात् स्वात्मनः समाना आत्मना सृष्टाः। ततः सः मनसः अपरा मनसः अपत्यानि सृजितवान्। ये धर्मार्थकाममोक्षोपायाश्च सन्ति। ये च युगानुसारं धर्मेण च प्रजाः वर्धितवन्तः। ब्रह्मा ध्यानस्थः स्वमनसः विविधानि मानसापत्यानि सृजत्। पूर्वकल्पे, अत्र प्रथमाः देवादयः प्रजाः आसन्। मन्वन्तरक्रमे ताः प्रजाः आदौ कनिष्ठाः आसन्। तदा ताः पुण्यपापकर्मभिः संयुक्ताः आसन्, या नापचीयन्त। देवा, असुराः, पितरः, यक्षाः, गन्धर्वाः, मनुष्याश्च—सर्वे प्रजानां पोषणाय आत्मवित् तान् सृष्टवान्। तस्य शरीरीयैः कार्यैः तैः च कारणैः सह, तत्रैव तस्मात् देवासुरपितृमानुषाणां चतुर्विधा गणाः समुत्पन्नाः। तस्मात् एकात्मनः तस्य अंशः तमःमयः उत्पन्नः।