अथ सर्वे ते, क्षुधया पीडिताः, स्वयम्भुवं जग्मुः। भगवतः स्वयम्भुवः ब्रह्मणः सर्वज्ञस्य तेषां मन्तव्यम् अवगम्य, स जगतां पितामहः, अवलोक्य पृथिव्या औषधयः भक्षिताः इति, पुनः ताः औषधयः जगति प्रकटितवान्। ततः तेनैव पृथिवी दुहित्री दुहिता, तस्यां बीजानि सम्यक् उपरि निवेशितानि। तदा, तासां औषधीनां फलानि परिपक्वानि जातानि, सप्तक्षणपर्यन्तं ताः स्थिताः। प्रियंगवः, उदारः, कोरदूषः, सावमकः, हरिका, चरकः, गमश्च—एते सप्तदश औषधिसङ्ख्यायाम् स्मृताः। श्यामकः, निवारः, जर्तिलः, गवेषुकः च—एते ग्राम्याः अरण्याश्च चतुर्दश औषधयः विख्याताः। सर्वाः एता ग्राम्य-अरण्यौषधयः हलिना न कृष्यन्ते। ताः जनाः मूलफलाङ्कुरैः ताः औषधयः उपजीवन्तः यथाफलं तेन पोषिताः। ताः औषधयः पुष्पफलसम्पन्नाः ऋतूनां क्रमात् अभवन्। ततः तेषां जीवनाय उपायः कल्पितः। तस्मात् कालात् कृष्यौषधयः अपि अभवन्। ब्रह्मणा सीमाः विन्यस्ताः येन परस्परं रक्षां कुर्वन्ति। क्षत्रियाः अपि अन्येषां रक्षायै नियुक्ताः। सत्यं, यथार्थं, सनातनं च ब्रह्मणा स्थाप्यते। ये पृथिव्यां संस्थिताः तैः सम्पादितं विनष्टम्। ये सेवा-पराः, कार्येषु च प्रवृत्ताः, तेषां कर्म ब्रह्मणा विधायितम्। पुनः, मोहात् जनाः धर्मं न पालयामासुः। ब्रह्मा सर्वज्ञः सर्वं यथावत् अवगम्य, यज्ञाध्ययनदानप्रतिग्रहाणि कर्माणि नियुक्तवान्। पशुपालनं, वाणिज्यं, कृषिं च जनानां दत्तवान्। ब्राह्मणक्षत्रियवैश्यानां सामान्यं धर्मं पुनः नियुक्तवान्। प्रत्येकस्य कार्येण जीविकां दत्तवान्। यज्ञकर्मिणां स्थानं द्विजातीनां प्रजापतिसन्ततिषु स्मृतम्। वैश्यानां मरुतः स्थानं स्वकर्मोपजीविनां च। एतानि वर्णानां स्थानानि धर्मिष्ठानां यथाविधि आचरन्तां च। ततः वर्णेषु संस्थापितेषु, आश्रमान् अपि स्थापयामास। भगवता चत्वार आश्रमाः पूर्ववत् स्थापिताः। ये स्वकर्माणि कृत्वा आश्रमेषु वसन्ति, ते तेषां फलं भुञ्जते। ब्रह्मणा तेषां धर्माः स्पष्टं विनिर्दिष्टाः। पूर्वं गार्हस्थ्याश्रमः चतुर्वर्णसम्बद्धः स्थाप्यते स्म। अधुना तेषां व्रतानि नियमांश्च क्रमशः प्रवक्ष्यामि। एवं गार्हस्थ्यस्य संक्षिप्तो धर्मसमुच्चयः। आचार्यसेवा भिक्षाटनं च ब्रह्मचारिणः कर्म। वानप्रस्थस्य सन्ध्ययोः स्नानं वह्निकर्म च विहितम्। जागरणं, इन्द्रियसंयमः, भूतानां दया, क्षमा च। एष दशधा धर्मः स्वयम्भुवा उक्तः।