तथा कालेन अनिवर्त्येन तथा च त्रेतायुगस्य प्रभावेन, वृक्षाः, गुल्माः, ओषधयः च बलात् बलानुसारं गृह्यन्ते स्म। ये च ब्रह्मणः मनसः उत्पन्नाः प्राणीः, त एव पुनः त्रेतायुगे जन्मग्रहणं कृत्वा प्रकटिताः। पूर्वजन्मनः संस्कारैः, तेषां धर्माधर्मयोः प्रसिद्धिः अभवत्। लोभात् विमुक्ताः, आत्मनिग्रहयुक्ताः च, पूर्वस्मृतजनानां मध्ये निवसन्ति स्म। तैः कर्माणि कृतानि, तद्बलहीनाः अपि तदनुसारं कर्माचरन्ति। तेषु परस्परविरोधः कलहः च जातः, तदा ते गृह्यमाणाः रेतःमुष्टिभिः बालुकावत् अदृश्यन्त। पुनः फलैः, पुष्पैः, मूलैः च तान् गृहित्वा तैः उपयुज्यन्ते स्म। तदनन्तरं सर्वे तृप्तिहीनाः भूत्वा स्वयम्भुवं ब्रह्माणं गच्छन्ति स्म। भगवान् स्वयम्भू ब्रह्मा तेषां भावं ज्ञात्वा, भूमिना ओषधयः भक्षिताः इति अवगत्य, पुनः ताः ओषधयः पुनः स्थापयामास। ततः तेन पृथिवी दुहिता, बीजानि भूमौ स्थापितानि। ओषधयः फलपाकानन्तरं सप्तक्षणाधीनाः अभवन्। प्रियंगवः, उदारः, कोरदुषः, सावमकः, हरिका, चरकः, गमः—एते सप्तदश स्मृताः। श्यामकः, निवारः, जर्तिलः, गवेधुकः च—एते चतुर्दश ग्रामवन्याः ओषधयः प्रसिद्धाः। सर्वे एते ग्रामवन्याः चतुर्दश न कृष्याङ्गेन उपजायन्ते। तैः मूलफलाङ्कुरैः ताः गृहीत्वा, यत् फलम् अस्ति तेन पोषिता अभवन्। ताः ओषधयः पुष्पफलयुक्ताः यथाकालं जाताः। तदनन्तरं तेषां पोषणाय जीविकाविधिं ब्रह्मा कल्पितवान्। ततः कृषितः ओषधयः उत्पन्नाः। तेन सीमाः स्थापिताः, येन परस्परं रक्षन्ति स्म। क्षत्रियाः तेषां रक्षणाय नियुक्ताः। ब्रह्मा सत्यम्, यथार्थम्, शाश्वतम् च तुभ्यं स्थापयतु। ये पृथिव्यां स्थिताः, तैः प्राप्तं नष्टम्। ये सेवायाम्, कार्यगमनाय च रमन्ति, तेषां कर्माणि ब्रह्मा भगवान् नियुक्तवान्। पुनः मोहात् जनाः धर्मं न पालयन्ति स्म। ब्रह्मा बुद्धिमान् सर्वं यथावत् अवगच्छत्। यज्ञः, अध्यापनम्, दानम्, प्रतिग्रहम् च ब्राह्मणादिभ्यः नियुक्तवान्। पशुपालनम्, व्यापारः, कृषिः च जनानाम् दत्तवान्। ब्राह्मण-क्षत्रिय-वैश्यानां सामान्यकर्माणि पुनः नियुक्तवान्। प्रत्येकस्य परस्परं कर्मणाः जीविका दत्ताः। द्विजातीनां याज्ञिकस्थानं प्रजापतेः वंशस्य स्मृतम्। वैश्यानां स्थानं मारुतस्य, स्वकर्मजीविनां च। एते वर्णस्थानानि धर्मिष्ठानां, यथायोग्यं आचारिणां च। तदनन्तरं वर्णानां संस्थापनात्, ब्रह्मा आश्रमान् अपि स्थापयामास।