अथ ब्रह्मर्षेः वसिष्ठस्य वंशानुक्रमणिका सम्यक् प्रदत्ता। ततः पितॄणां द्विविधं स्वरूपं स्वधासंबन्धेन विवृणोति। तत्र दक्षस्य शापः, सत्यायाः तत्त्वानि, तथा भृग्वादीनां मुनीनां तत्त्वानि यथाक्रमं कथ्यन्ते। द्वेषनिषेधः अपि प्रतिपाद्यते, तस्य दोषज्ञानात्। कर्दमप्रजापतेः कन्यायाः शुभलक्षणानि वर्ण्यन्ते। तेषां द्वीपेषु प्रदेशेषु च विभागाः पृथक् पृथक् निरूप्यन्ते। भूमयः, नद्यः, तेषां च विविधविभागाः विस्तारतः वर्ण्यन्ते। जम्बूद्वीपस्य समुद्राणां च विस्तारः प्रदेशाश्च सम्यक् निरूप्यन्ते। नीलः, श्वेतः, श्रृङ्गी इत्येते सप्त पर्वताः नाम्ना निर्दिष्टाः। तेषां अन्तःसंस्थानानि, ऊर्ध्वता, चौर्यं च विविक्त्या कथ्यन्ते। भारतादीनि देशानि, तेषां नद्यः पर्वताश्च सम्यक् वर्ण्यन्ते। जम्बूद्वीपः सप्तसमुद्रैः परिवृताः द्वीपाश्च अन्ये अपि विस्तारतः वर्ण्यन्ते। एतेषां लोकानां प्रमाणानि, सप्तद्वीपवती च पृथ्वी विवृता। एतत्सर्वं केवलं प्रधानस्य अंशरूपेण परिवर्तनमस्ति। सूर्यस्य, चन्द्रस्य, पृथिव्याश्च समग्रस्वरूपं वर्ण्यते। शुभाशुभाः पर्वताः, महेन्द्रादयः, मेरुशिखरे स्थिताः सम्यक् निरूप्यन्ते। नागमार्गाणां, तारामार्गाणां च लक्षणानि वर्ण्यन्ते। लोकालोकस्य सीमाः, सन्ध्या, अह्नः विषुवच्च निर्दिष्टाः। दक्षिणोत्तरमार्गौ पितॄणां देवतानां च विवृण्वन्ति। विष्णोः स्थानं, यत्र धर्मादयः निवसन्ति, तत्र अपि निरूपणं क्रियते। भूतानां शुभाशुभगत्यः तेषां स्थैर्यबलानुसारं कथ्यन्ते। भगवन्तं सम्यग् वर्ण्यन्ते, येन दिवः व्याप्य क्षपितं च भवति। गन्धर्वाः, अप्सराः, प्रमुखाः, सर्पाः, राक्षसाः च सह विविधानि जातीनि निर्दिश्यन्ते। चन्द्रस्य कारणेन चन्द्रस्य वर्धनक्षयौ वर्ण्येते। शिशुमाररूपं विवृण्वन्ति, यस्य पुच्छे ध्रुवः स्थितः। तत्र पुण्यकर्मणां देवतानां निवासस्थानानि अपि वर्ण्यन्ते। रश्मीनां विभागाः नाम्ना धर्मकर्मणानुसारं विवृण्वन्ति। प्रधानरूपया विशालया अप्सरया रूपं वर्ण्यते। पितृद्वयस्य मृतानां च महत्त्वं सम्यक् निरूप्यते। स्वर्गलोकं प्राप्तानां, पतितानां च अपि गत्यः विवृण्वन्ति। युगानां गणना प्रमाणं च कथ्यते, कृतयुगस्य च स्वरूपं विवृण्वन्ति। वर्णाश्रमव्यवस्था धर्मानुसारं स्थापिता इति अपि निर्दिश्यते। शब्दस्य स्वरूपं प्रधानोत्पन्नत्वेन व्याख्यायते, सुतरां मनुः स्वायम्भुवः अपि अपवादः। द्वापरकलीयुगयोः संक्षिप्तं वर्णनं क्रियते। सर्वेषां मन्वन्तराणां लक्षणमुक्तम्। मन्वन्तरान्तरेषु विशेषलक्षणानि अपि निर्दिष्टानि। मुनिपथाः, कालज्ञानस्य प्रवृत्तिः अपि व्याख्यायते। त्रेतायां युगे चक्रवर्तिनः लक्षणानि जन्म च वर्ण्यते। अङ्गुलिप्रमाणं, प्राणिनां हास्यं च अपि निर्दिश्यते। वाक् सप्तधा स्वरूपेण, ऋषिवंशानां पाठश्च अपि विवृण्वन्ति। एवं सम्यक् कृत्स्नं धर्म्यम् आख्यानं, श्रुत्यर्थानुसारं, श्रद्धया सम्यग् उपनिबद्धम्।