वायौ शान्ते तमसि सर्वतो दीपशून्ये, तदा स जगत् पुनः विभजितुम् इच्छति। ततः स ब्रह्मा भवति, सहस्राक्षः सहस्रपादः। ब्रह्मा, नारायणाख्यः, तस्मिन्काले सलिलेषु शयानः। एष प्रथमः पादः, पुरातनकथा इति उद्घोषितम्। एवं श्रुत्वा कपेयः हर्षितचित्तः पृच्छितुम् आरभते। ततः तस्माद् आरभ्य, चक्रवित् परम्पराम् विवृणोति। अहम् एतद् सर्वं ज्ञातुम् इच्छामि, यतः त्वं निपुणः। स त्रैलोक्यस्य सम्पूर्णोत्पत्तिं कथयितुम् आरभते। अतीतम्, अनागतम्, चक्रपरम्पराम् च तेषु। इदानीं शुभः वराहकल्पः अस्ति। तस्य तस्य चक्रस्य मध्यवस्थां विद्धि। पुनः अन्यः चक्रः आरभ्यते, जनलोकादिभिः सह। सर्वे प्राणी चक्रान्ते सम्पूर्णं विनश्यन्ति। मन्वन्तरेषु युगसंधयः अविच्छिन्नाः तिष्ठन्ति। पूर्वचक्राणि, प्रक्रिया हेतु, संक्षेपेण उक्तानि। अतीते महापरार्धात् परः चक्रः आसीत्। तेषु, प्रथमः चक्रः इदानीं वर्तमानः, द्विज। एष स्थैर्यकालः, ततः प्रलयः स्मृतः। पूर्वं सहस्रचतुर्युगानि मन्वन्तरैः सह। तस्मिन्काले दिविषदः देवाः आसीत्। तत्र अष्टाविंशति कोटयः पुण्यजनानाम्। त्रिशतकोटयः, नवद्विकोटयः च आसीत्। प्रत्येकचक्रे दिव्यजनाः देवाः स्मृताः। देवाः, पितरः, ऋषयः, अमराः च। जातिवर्णातीताः अपि तस्मिन्काले दिवौकसः। सर्वे महाप्रलयसमये स्थैर्ये समाना अभवन्। त्रिलोकस्थाः देवाः, स्वस्वरूपसम्बद्धाः। ये देवाः चक्रान्तपर्यन्तं तिष्ठन्ति, प्रलये आगते। ते विक्षिप्ताः, महर्लोकं मनसा चिन्तयन्ति। सर्वे शुद्धिप्रचुराः, मनसा सिद्धिं प्राप्ताः। ब्राह्मणः, क्षत्रियः, वैश्यः, विविधजातयः जनाः च। तदा विक्षिप्ताः, जनलोकं मनसा चिन्तयन्ति। एवं सहस्रशः देवयुगानि एकस्मात् अन्यं यान्ति। ये चक्रावधिस्थायिनः, ते जनलोकं प्राप्तवन्तः। ब्रह्मलोकं गताः, यत्र पुनरागमनः नास्ति। ते ब्रह्मणः स्वरूपेण अनुभवेन च समाना अभवन्। ब्रह्मसुखं प्राप्त्वा, ब्रह्मणः सह मोक्षं लभन्ते। मितिपूजाबद्धाः, तद्कालस्य स्थितिभिः प्रभाविताः। एवं प्रभाविताः, सेवा क्रियते, तथा हर्षः उत्पद्यते।