धर्मशास्त्रस्याङ्गानि, व्रतानि नियमाश्च, अस्य सर्वस्य स्वरूपं प्रतिपाद्यते। महतत्त्वात् प्रारभ्य विशेषान्तं सृष्ट्युपायनिश्चयः प्रकाश्यते। ब्रह्माण्डस्यावरणं, समुद्रः, आपां तेजश्च विवृण्वन्ति। महाभूतानि महत्सहितानि, तदन्यच्च महत् अव्यक्तेन संवृतम् इह निरूप्यते। नदीनां पर्वतानां च उत्पत्तिः अत्र कथ्यते। ब्रह्मवृक्षस्य स्तुतिः, ब्रह्मणः च जन्मकथनं अत्र निर्दिश्यते। अव्यक्तात् उद्भवस्य ब्रह्मणः अवस्थाः अपि विविधानि वर्ण्यन्ते। हरिः यदा आप्सु शयितः, पुनः पृथिव्याः उद्धरणं च अत्र निरूप्यते। नक्षत्राणि, ग्रहस्थानानि, सिद्धानां च निवासस्थानानि वर्ण्यन्ते। दिव्यानां लोकानां विभागः, सतां सत्यनिवासिनां च स्थानेषु विवरणं क्रियते। देवऋषीणां द्वौ मार्गौ अत्र प्रतिपाद्येते। पशूनां मनुष्याणां च उत्पत्तिः अत्र विवृण्वन्ति। पुनः, ब्रह्मणः संकल्पात् नव सृष्टयः प्रवृत्ताः इति उच्यते। ब्रह्मणः अङ्गेभ्यः धर्मादीनां उत्पत्तिः अप्युक्ता। कल्पयोः अन्तरालं, तयोः संयोगश्च विवेच्यते। सत्त्वप्रधानात् शरीरात् पुरुषस्य उत्पत्तिः निर्दिश्यते। प्रियव्रतस्य उत्तानपादस्य च शुभजन्मरूपाणि वर्ण्यन्ते। ऋचिप्रजापतेः आकूत्या उपरि युग्मस्य जन्मोक्तम्। दक्षस्य दुहितॄणां, शब्दादिभिः आरभ्य, महात्मनः सन्ततयः निरूप्यन्ते। अधर्मः हिंसायाम्, तमसाऽशुभलक्षणः, अपि वर्ण्यते। ब्रह्मर्षिवसिष्ठस्य वंशानां गणना क्रियते। पितॄणां द्विविधं स्वधासम्बन्धि विवरणं दीयते। दक्षशापः, सत्यायाः तत्त्वानि, भृग्वादीनां च मुनिनां सत्यानि अत्र कथ्यन्ते। वैरनिषेधः, तददोषज्ञानात्, अत्र प्रतिपाद्यते। कर्दमप्रजापतेः पुत्र्याः शुभलक्षणानि विवृण्वन्ति। द्वीपेषु प्रदेशेषु च तेषां विभागा पृथक् पृथक् निरूप्यन्ते। भूम्याः नद्यः सर्वे च विभागाः वर्ण्यन्ते। जम्बूद्वीपस्य सागराणां च विस्तारः प्रदेशश्च विस्तारतः कथ्यते। नीलश्वेतशृङ्ग्यादयः सप्त पर्वताः नामतः निर्दिश्यन्ते। तेषां अन्तरालानि, उच्चतानि, विस्तृतयश्च वर्ण्यन्ते। भारतादिभूमयः, तासां नद्यः पर्वताश्च विवृण्वन्ति। जम्बूद्वीपः सप्तसागरैः परिवृतः, अपरद्वीपाश्च वर्ण्यन्ते। एतेषां लोकानां मापनं, सप्तद्वीपवती पृथ्वी च निरूप्यते। एतत् सर्वं आद्यप्रकृतेः अंशविकार एव। सूर्यचन्द्रमसौ पृथ्वी च समग्ररूपेण विवृण्वन्ति। महेन्द्रादिपर्वतानां शुभपुण्यलक्षणानि, मेरुशिखरे, वर्ण्यन्ते। नागपथस्य नक्षत्रपथस्य च लक्षणानि निरूप्यन्ते। लोकालोकस्य सीमाः, सन्ध्या, दिनस्य विषुवच्च विवेच्यते। पितॄणां देवतानां दक्षिणोत्तरपथौ अपि निर्दिश्येते। विष्णोः धाम अपि वर्ण्यते, यत्र धर्मादयः निवसन्ति।