वैवस्वतकालस्य उत्पत्तिं विस्तरेण कथयामि। तत्र आरुन्धती, वसुर्जामा, लम्बा, भानु, मरुत्वती च अभवन्। प्रचेतसः पुत्रः दक्षः धर्माय दश पत्नीः दत्तवान्। विद्वांसः कथयन्ति यः एते श्रेष्ठाः देवेषु समर्पिताः। सर्वे मन्त्रात्मनः मन्वन्तरेषु विविधेषु स्मृताः। तत्र विट्टि, विविट्टि, आकूति, कूति च—एतेषां नामानि प्रसिद्धानि, यज्ञनामानि अपि। स्वारोचिषे मन्वन्तरे तुषिताः, सत्यः च, उत्तममन्वन्तरे पुनः उपस्थिताः। चाक्षुषे मन्वन्तरे साध्याः चन्दात् अभवन्, नाम्ना प्रसिद्धाः। तत्र तुषिताः मनुना सह स्मृताः। चाक्षुषान्तराले तुषिताः परस्परं संवादं अकुर्वन्। तत्रैव साध्यभावं प्रविश्य वयं साध्याः अभवाम। एवं उक्त्वा सर्वे चाक्षुषे मन्वन्तरे मनोः, नरो नारायणः पुनः जातौ। पूर्वे स्वारोचिषे मन्वन्तरे तौ तुषितपुत्रौ स्थितौ। मनः अनुमतिः, प्राणः जीवः, नरः अपानः शक्तिमान्। विभुः प्रभुः च अपि जातौ—एवं द्वादश साध्याः अभवन्। पुनः तुषितानां नामानि शृणु। दृष्टिः, श्रवणम्, रसः, घ्राणम्, स्पर्शः, बुद्धिः, मनः च। वसवः वसुपुत्राः साध्याणां अनुजाः मत्वा। प्रत्युषः प्रभासः च—एते अष्टौ वसवः कथ्यन्ते। प्रिय, ध्रुवस्य पुत्रः कालः लोकप्रकाशकः। धरर्मी, कलिलः—एते पञ्च सोमपुत्राः। स्कन्दः, सनत्कुमारः तेजसः पादात् अभवन्। तस्य शाखा विषाखः, नैगमेयः च पृष्ठात् जातौ। अविज्ञानः, गतिः—एते अनिलस्य पुत्रौ। देवलस्य अपि द्वौ पुत्रौ धैर्यवान्, बुद्धिमान्। योगसिद्धा सा सर्वं जगत् विचरन्ती शक्तिहीना। विश्वकर्मा तस्याः पुत्रः, प्रजापतिः, बलवान्। क्रतुः, दक्षः, श्रवः, सत्यः, कालः, ऋषिः च। एते धर्मपुत्राः देवाः विश्वायाः जाताः। मुहूर्ताः मुहूर्तायाः जाताः, घोषलम्बया सह। नव वीत्यः जामायाः, त्रिपथसम्बद्धाः। धर्मस्य एष सृष्टिः, विप्र, वर्णिता। तेषां नामानि वक्ष्यामि, शृणु। मुहूर्ताः, सर्वताराः, दिनरात्रिविभागः। सूर्यस्य गतिः, सर्वेषु ऋतुषु नित्यं। अविभक्ते काले सूर्यः सविता इति विज्ञेयः। आप्य, वैश्वदेव, ब्राह्मकालः मध्याह्नसम्बद्धः। वारुणः, आर्यमा, भगकालः अपि दिवसम्बद्धः।