देवीः पत्न्यः तथा मातरः अपि, सुरूपा इति रूपधारिण्यः, वरुणस्य सदृशं रूपं धारयन्त्यः, ब्रह्मर्षिभ्यः नियतार्थस्य विधानात्, निश्चयं नास्ति। तदा पितामहः विधिवत् मन्त्रैः प्रवाहरूपेण हविर्दानं कृतवान्। तस्य तेजोमयात् शक्तेः, लोकेषु एकः अग्निमयः जीवः उत्पन्नः। स्वं बीजं घृतपात्रे स्थापयित्वा, सः एव हविर्दानं कृतवान्। ताः देव्यो दीप्तिमन्तः, स्वस्वरूपसम्पन्नाः, स्वशक्त्याः गुणैः युक्ताः। हिरण्यगर्भः तं ज्वालाम् अवलोक्य, ताम् विदारित्वा प्रकटितवान्। तत्र महादेवः अपि उत्पन्नः, ब्रह्माणं दृष्ट्वा, तं संबोधितवान्। प्रथमं तं विज्ञाय, 'एष देवः मम पुत्रः भवतु' इति अभिप्रायं कृतवान्। ततः महादेवः भृगुं पुत्ररूपेण नियुक्तवान्। अनन्तरं द्वितीयं रूपेण, प्रभुः शुक्रं ज्वालायाम् आहुति रूपेण समर्पितवान्। तस्य जन्मं दृष्ट्वा, अग्निः ब्रह्माणं संबोधितवान्। ब्रह्मणः वाक्यं श्रुत्वा, सृष्टिकर्ता प्रभुः प्रत्युत्तरं दत्तवान्—'एवमस्तु' इति। शुक्रे पुनः षड्वारं, ब्रह्मणा लोकसृष्टिकर्त्रा, आहुति दीता। तत्र प्रथमः मरीचिः, मरीचिभ्यः उत्पन्नः। 'अहम् तृतीयः' इति अत्रिः उक्तवान्, अतः सः अत्रिः इति प्रसिद्धः। लम्बमानकेशात् जातः, सः पुलहः इति स्मृतः। यथार्थविद्भिः, ब्रह्मवादिभिः, सः वसिष्ठः इति कथ्यते। येन जगत्प्रजाः वर्धिताः, ते प्रजासृजः इति कथ्यन्ते। अन्ये, पितरः इति प्रसिद्धाः, एते महर्षयः अपि। सप्त समूहाः, अजय्याः, सप्तस्व लोकेषु विख्याताः। पौलस्त्याः, पौलहाः, वसिष्ठाः विख्याताः। एते संक्षेपेण ज्ञाताः; पुनः त्रयः अन्याः समूहाः सन्ति। तेषु यमः, देवः, यमभ्यः निष्पापः, तेषां राजा अस्ति। कश्यपः, कर्दमः, शेषः, विक्रान्तः, सुष्रवः च, प्रचेतसः, ऋष्टनेमिः, बहुलः प्रजापतिः च—एते। वालखिल्याः, महान् तपस्विनः, विशिष्टैः ऋषिभिः सह, कुशपुंजात् उत्पन्नाः। अन्ये, ब्रह्मर्षिसंघेषु मान्याः, भस्मात् उत्पन्नाः। द्वौ नष्टौ, किन्तु अश्विनौ, सौन्दर्ये विख्यातौ, जातौ। अन्ये प्रजापतयः तस्य कर्णाभ्याम् उत्पन्नाः। उत्तरायण-दक्षिणायन, ऋतवः, मासाः, पक्षाः, संधयः च, तस्य तेजोमयात् उत्पन्नाः। 'रौद्र' इति यत् कथ्यते, तद् रक्तवर्णम्; रक्तं सुवर्णम् स्मृतम्। तस्य रश्मयः रुद्राः; तथा आदित्याः अपि उत्पन्नाः। त्वं, ब्रह्मन्, अस्य जगतः मूलम्, ब्रह्मणः जातः। तत्र ब्रह्मा, देवगुरुः, त्रयस्त्रिंशत् देवैः पूजितः। सर्वे प्रजापतयः, सर्वे तपस्विनः, ते नित्यं तव वंशवर्धकाः, नित्यं तव तेजोवर्धकाः। सर्वे, वेदमन्त्रधारिणः, प्रजापतेः जाताः। नूनं, सर्वे वयं च, एते च, तव एव सन्तानः, प्रभो।