मनसः ब्रह्मा पुरुषान् उत्पादयामास, पितॄन् च महान्तः पितृवत्। यज्ञस्य सिद्ध्यर्थं स ऋग्यजुःसामवेदान् अपि सृजति। ब्रह्मणः सृष्टिः देवाः, ऋषयः, पितरः, मनुष्याः च अभवत्। यक्षाः, पिशाचाः, गन्धर्वाः, सर्वाः अप्सराः अपि तेन निर्मिताः। नश्वरं च अनश्वरं, चलं च अचलं, सर्वं सः निर्माय। एते जीवाः पुनः पुनः उत्पाद्यन्ते। तेषां त्रिविधं उत्पत्तिं अविभक्तां पृथक्त्वेन च विदन्ति। ये गुणस्थाः समदर्शिनः सन्ति, तैः कर्म स्वस्वविषये स्थापितं इति उद्घोष्यते। 'दिव' इति शब्देन महेश्वरः पञ्च एतान् सृजति। रात्रौ ते न जायन्ते; पुनः प्रभुः तेषां लयमपि करोति। महतः आरभ्य विशेषान्ताः विकाराः स्वभावतः एव भवन्ति। सहस्रशः नदीनां, समुद्राणां, पर्वतानां च सृजति। अस्मिन ब्रह्मवनं, अव्यक्तः ब्रह्मा सर्वज्ञः विचरति। बुद्धिसमूहः च अन्तःकरणगुहायुक्तः तत्र अस्ति। धर्मः च अधर्मः च पुष्पितौ सुखदुःखफलदौ। एतत् ब्रह्मवनं, तस्य ब्रह्मवृक्षस्य एव। तत्वचिन्तकाः तद् आद्यं पदार्थं, प्रकृतिं, मायां च इति वर्णयन्ति। ब्रह्मणः त्रिविधाः आदिसृष्टयः अचेतनसंकल्पेन सन्ति। विभागात् ताः सृष्टयः प्रवर्तन्ते, ब्रह्मा तेषां मूलम् इति कथ्यते। सृष्टयः परस्परं उत्पद्यन्ते; कारणं पण्डितैः ज्ञायते। दिशः तस्य कर्णौ, पृथिवी तस्य पादौ; सः अचिन्त्यस्वरूपः सर्वभूतानां गन्ता। तस्य ऊरुभ्यः वैश्याः, पादाभ्यः शूद्राः; सर्ववर्णाः तस्य देहात् उत्पन्नाः। ब्रह्मा स्वयं अण्डात् जातः, तेन लोकाः सृज्यन्ते। ते लोकाः ब्रह्मलोकं प्राप्नुवन्ति, यत्र पुनरावृत्तिः नास्ति। ते ब्रह्मसमानाः रूपे च क्षेत्रे च भवन्ति। यद् भवितव्यम् शक्त्या, आद्यं स्वयमेव विस्तारं प्राप्नोति। यथा स्वप्ने अपि चेतना अचेतनसंकल्पेन उत्पद्यते। संहारे तेषां भेदाः लीयन्ते, न तु शक्तिमद्भ्यः। विविधदृशां मध्ये, ये ब्रह्मलोकनिवासिनः सन्ति। सिद्धाः समलक्षणाः पवित्रस्वभावाः निष्कल्मषाः च भवन्ति। प्रकृतिः स्वयम् प्रवृत्त्याः अनुसारं कर्म करोति। पुनः कारणयुक्तात्मनां कृते सृष्टिः प्रवर्तते। तेषु, अप्रत्यागतपथः मोक्षमार्गः अस्ति। ये त्रीन् लोकान् अतीत्य हर्षितात्मानः गच्छन्ति। ये शिष्याः कल्पक्षये स्थिताः, तद्वत् पशवः, पक्षिणः, वनस्पतयः, सर्पाः च। यदा सहस्ररश्मिः सूर्यः विनश्यति, ततः क्रमशः शतारश्मयः त्रीन् लोकान् दहन्ति। वर्षाभावेन प्रथमं शोषिताः, तैः दग्धाः च। चलाचलानि भूतानि, धर्माधर्मरूपाणि सर्वाणि, तेन विनश्यन्ति।