दक्षस्य भृगुष्च महर्षयः शक्तिमन्तः, अन्ये च महात्मानः, जगति प्रजासृष्ट्यर्थं समुत्पन्नाः। सप्त ऋषयः पुनरपि जाताः, सप्त मनसः सुताः, येन लोके धर्मस्य प्रवाहः स्थापनः कृतः। तैः महात्मभिः प्रजासृष्टयोऽभवन्, त एव प्रजापतयः संजाताः। एषां शुद्धज्ञानकर्मणां यः उत्पत्तिवृत्तान्तः, तं ते कथयामि। पुनः समग्रं जगद्ग्रहतारकाभरणं सञ्जातं, सर्वत्र प्रजाभिः पूरितमभवत्। त एव पुत्रा इत्यभ्युपगम्यन्ते, तेषां वृत्तान्तं शृणु, साधुसत्तम। अन्यस्मिन् मन्वन्तरे प्राप्ते, स वैवस्वतः मन्वन्तरः पुनः अभवत्। मनुष्यलोके ये पुनरावर्तिनः, ते तत्र समुत्पन्नाः। एते महात्मानः, वरुणेन दीक्षिते महायज्ञे, सर्वे प्रजापतेः वंशजा अभवन्; तदस्तु नः कल्याणाय। स्वायम्भुवे काले, सृष्ट्यर्थं ते समुपस्थिताः। देवस्य महायज्ञे, वारुणीरूपधारिण्यां, तत्र दीर्घे यज्ञे ऋषयः जाताः, इति द्वितीयसृष्टिरिति श्रुतम्। अत्रिः च वसिष्ठश्च, एते अष्टौ ब्रह्मणः पुत्राः। सर्वे यज्ञाङ्गानि, साकारः वषट्कारोऽपि, तत्र समुत्पन्नाः। ऋग्वेदः अपि स्वक्रमेण शोभितः प्रवर्तितः। स यज्ञार्थं स्थापितः, सूक्तैः ब्राह्मणैः मन्त्रैः च समन्वितः। तत्र गन्धर्वैः, विश्वावसु-प्रमुखैः सहितः, सन्नद्धः। अंगिरसां वंशजैः योगेन, स द्विरूपद्विशिराः अभवत्। वषट्कारः अधारः, संयमविमोचनकर्माणि च तत्र अभवन्। देव्यः, भार्याः, मातरश्च, सर्वाः सुरूपाः, वारुणसदृशरूपधारिण्यः, तत्र समुत्पन्नाः। ब्रह्मर्षीणां अर्थनियमेन, न संशयः। प्रजापतिः विधिवत् मन्त्रैः हविर्धारया यज्ञं अकरोत्। तस्य तेजः प्रभवात्, लोकेषु ज्वलनरूपः कश्चन उत्पन्नः। स स्वं वीर्यं घृतपात्रे स्थाप्य, तत्रैव हविः अकरोत्। तेजस्विनः, साकाराः, स्वशक्तिगुणसम्पन्नाः च अभवन्। हिरण्यगर्भः तं ज्वलनं दृष्ट्वा, तं विदार्य समुत्पन्नः। महादेवः अपि तत्र उत्पन्नः, ब्रह्माणं दृष्ट्वा उवाच। स प्रथमं अवगच्छत्—'एष देवः मम पुत्रो भवतु' इति। महादेवः ततः भृगुं स्वपुत्रत्वेन न्ययोजयत्। अनन्तरं द्वितीयः शुक्रः, भगवताऽग्नौ अवहितः। तस्य जन्म दृष्ट्वा, अग्निः ब्रह्माणं उवाच। ब्रह्मणा उक्तः, स सृष्टिपतिः प्रत्युवाच—'एवमस्तु' इति। पुनः षड्वारं शुक्रे, ब्रह्मणा लोकसृष्टिकर्त्रा, तद्विधं कृतम्। मरीचिः तत्र प्रथमः, मरीचिभ्यः समुत्पन्नः। 'अहं तृतीयः' इति अत्रिः, तस्मात् स अत्रिः इति स्मृतः। लम्बमानकेशात् जातः, स पुलह इति स्मृतः। वसिष्ठः इति ब्रह्मवादिभिः, तत्त्ववित्भिः कथ्यते। येन जगतः प्रजननं वर्धितम्, ते एव प्रजासृष्टयः सञ्जाताः।