तेजस्विभिः तीक्ष्णैः शरैः दीप्ततेजसा सः तां अनुगच्छति स्म, निःशेषेण यत्नं कुर्वन्। सा तु रक्षां न प्राप्य अन्ते वैन्यं स्वयम् उपसमीत्य अभ्यधावत्। वैन्यं प्रति सा उवाच— "स्त्रीं हन्तुं धर्मविप्रतिपत्तिः नास्ति।" "राजन्, मयि लोका स्थिताः; मया इदं विश्वं धार्यते।" "त्वया मां न हन्तव्यां; तव श्रेयसि अभिलष्यसि।" "यदा यथायोग्यं उपायं क्रियते, सर्वे प्रयासाः सफलाः भवन्ति।" "अहं प्राणिषु वसिष्यामि; क्रोधं त्यज, महाबल।" "पृथिव्याः रक्षिता धर्मं प्राणिषु धारय; त्वं तं न परित्यजेत्।" राजा धर्मात्मा, क्रोधं निगृह्य, पृथिव्यां प्रत्युवाच— "एकस्य वा, बहूनां वा प्राणिनां हननं पापं जनयति।" "यदि हन्यते अप्रव्राजः, तत्र न पापं, नापि दोषः।" "यदि अद्य मम वचनं लोकहिताय न करिष्यसि—" "अत्र स्थाय, त्वं स्वयम् जनान् धारयितुं युक्ता।" "जनान् पुनः पुनः जीवय; त्वं तत्र समर्था, न संशयः।" "अहं तं भीषणं प्राणीं यः त्वां हन्तुं समुत्थितः, निग्रहिष्यामि।" "एतत् सर्वं, राजन्, साधयिष्यामि; न संशयः।" यथा क्षीरं मथ्यमानं सर्वत्र प्रसारितं भवति, तथा वैनस्य धनुष्कोटिना पर्वताः वर्धिताः। सा पृथिवी स्वभावेन तस्य समा विषमा च अभवत्। देशानां ग्रामाणां च विभागः अस्ति। पूर्वं चाक्षुषे मन्वन्तरे पूर्वे इदं स्थितम्। यत्र यत्र पृथिव्याः समता आसीत्, तत्र तत्र जनानां आहारः मूलफलमात्रं अभवत्। वैन्यादारभ्य इदं सर्वं लोके प्रवर्तितम्। पृथुना पृथिवी स्वहस्तेन कृष्यर्थं दुग्धा। ऋषिभिः अपि श्रूयते यत् पृथिवी पुनः दुग्धा। पात्रं छन्दः आसीत्, गायत्र्यादि छन्दांसि च। ततः देवसंघैः पुरन्दरस्य नेतृत्वे पुनः दुग्धा। तत्र वत्सः मघवन्, दुग्धा महाबलः सविता। पितृभिः अपि श्रूयते यत् पृथिवी पुनः दुग्धा। तत्र वत्सः वैवस्वतः यमः, महाबलः। असुरैः अपि पृथिवी दुग्धा श्रूयते। तत्र वत्सः विरोचनः, प्रह्रादः महात्मा अपि तेषु आसीत्। सर्वे मायायोग्याः असुराः मायया दुग्धं आकृषन्ति। नागैः अपि पृथिवी दुग्धा, तक्षकं वत्सं कृत्वा। तेषु वासुकिः, कद्रुसुतः महाबलः, दुग्धा। तेन तीक्ष्णशरीराः विषपूर्णाः नागाः तेन जीवन्ति। पुनः पृथिवी कच्चपपात्रे गुह्यनिधिप्रियाय दुग्धा। रजतनाभिः मणिधरपिता दुग्धा। तेन तैः जीवितं, इत्येव सत्यं श्रूयते।