सर्वेषां लोकानां, विशेषतः धर्मस्य नियमानां, उत्पत्तिः यत्र दृश्यते, तत्र भगवतः कृत्येषु चिन्तनस्य आवश्यक्ता नास्ति—सृष्टि वा संहारः वा, सर्वं स्वतः सम्पद्यते। तत्र वेनस्य निग्रहाय महर्षयः क्रोधेन समाक्रान्ताः अभवन्। ते क्रुद्धाः वेनस्य वामहस्तं मथित्वा, तत्रात्यल्पः कृष्णवर्णः पुरुषः उत्पन्नः। तं व्याकुलं दुःखितं च दृष्ट्वा, ऋषयः ‘निषीद’ इति उक्तवन्तः। वेनस्य मलात् सः मत्स्यकारान् उत्पादयामास। वेनस्य मलोत्पन्नाः अधर्मनिष्ठाः इति ज्ञातव्यम्। ततः ताण्डवमथनस्य यथा अग्निमन्थनम्, ऋषयः तीव्रक्रोधेन पुनः मथनं कृतवन्तः। तत्र वेनस्य हस्तात् पृथुः उत्पन्नः, अतः सः ‘पृथु’ इति अभिहितः। अजगवाख्यं आद्यं धनुः गृहीत्वा, यः घोरनादं करोति, पृथुः तेन धनुषा सज्जीकृतः। तस्य जन्मे समस्ताः प्राणीः हृष्टाः अभवन्। तत्र राजर्षिः उत्तमपुत्रसम्पन्नः अभवन्। नद्यः समुद्राः च तस्मै विविधरत्नानि उपनिन्युः। भगवान् पितामहः, अंगिरसः देवैः सह, समागत्य वेनस्य वंशजं राजानं अभिषिक्तवन्तः। अङ्गिरसपुत्रैः देवैः सह तं महराजं अभिषिक्तम्। पूर्वं पितरि विमुखाः तस्य प्रजाः तेन पुनः अनुकूलाः अभवन्। सागरं समीपं गच्छन्तं तं जलानि नियंत्रितवन्ति। भूमिः तस्मै अनावृष्ट्याः विना धान्यं ददाति, केवलं चिन्तनात् भोजनं उत्पद्यते। तस्मिन् समये, यदा सः यज्ञं अकरोत्, तदा मागधः पुनः उत्पन्नः। ते समागताः सन्तः मागधः तत्र उत्पन्नः, अतः सः ‘मागधः’ इति कथ्यते। सः दिव्यविधिना इन्द्राय हविः अर्पयामास, ततः सारथिः उत्पन्नः। शिष्यस्य हविः यद् मिश्रितं, तत् गुरोः हविं विजितवान्। यत् क्षत्रियात् ब्राह्मणस्त्रियाम् उत्पन्नं, तत् हीनजातिः अभवत्। एष सारथिः मध्यमधर्मः—कृषिक्षेत्रे जीविका। पृथोः हिताय तौ द्वौ महर्षिभिः तत्र आहूतौ। एषा क्रिया उचितः, एष राजा योग्यः। वयम् स्वकर्मणा देवर्षीन् तुष्टयिष्यामः। कस्य स्तोत्रेण तं स्तोष्यामः इति दीप्तद्विजातयः पृच्छन्ति। सः बुद्धिमान् धर्मिष्ठः, वाक्यदाने उदारः, युद्धे अजितः। बलवान् पृथुः एतानि कर्माणि अनन्तरं अकरोत्। अन्ते पृथुः प्रजापतिः महोत्साहेन दानं अकरोत्। तस्मात् भूमिपालाः सारथिभिः मागधैः च स्तूयन्ति। तं दृष्ट्वा जनाः महर्षयः च परमसन्तोषेण भाषितवन्तः। ततः जनाः पृथुं प्रति उत्कर्षेण अग्रे धावितवन्तः। सः जनैः अनुगतः तेषां हिताय कर्तुं इच्छितवान्। तदा पृथुं दृष्ट्वा भूमिः भीता गौः रूपं धृत्वा पलायिता। सा पृथुं भीता ब्रह्मलोकादि सर्वेषु लोकेषु गतवती।