शाखानां कर्तारः तेषां च विभागकारणानि यथाक्रमं सृष्टाः। प्रजापतेः वैदिकः परम्परा शाश्वती सञ्ज्ञायते, तस्य विकल्पाः स्मृतयः इति ख्याताः। द्वापरयुगेषु वेदानां पुनर्विभागाः वर्णिताः। ते ऋषयः स्वशिष्येभ्यः वेदान् सम्प्रदाय, तपः कुर्वन्तः वनं जग्मुः। चत्वारः वेदाः, तेषां च अङ्गानि, मीमांसा, न्यायशास्त्रस्य विस्तारः च, एवं आयुर्वेदः धनुर्वेदः गान्धर्ववेदश्च—एते त्रयः अपि तत्र सन्ति। ब्रह्मर्षयः आदौ जाताः, तेषां अनन्तरं देवार्षयः उत्पन्नाः। कश्यपाः, वसिष्ठाः, भार्गवाः, अंगिरसः, अत्रयः च—एतेषां मध्ये। ब्रह्म चिन्तयन्ति इति कारणेन ते ब्रह्मर्षयः इति स्मृताः। प्रत्यूषस्य देवता, पुनः कश्यपस्य च, धर्मस्य पुत्रौ दिव्यौ ऋषी नरा-नारायणौ। कुबेरः, पौलस्त्यः, प्रत्यूषस्य शाखायाः पुत्रः च। वेदाः तेषां एवोत्पन्नाः, अतः ते देवार्षयः इति स्मृताः। इक्ष्वाकुवंशजाताः राजर्षयः इति ज्ञेयाः। ये ब्रह्मलोके प्रतिष्ठिताः, शुद्धब्रह्मर्षयः इति स्मृताः। इन्द्रलोके स्थिताः सर्वे राजर्षयः अभिधीयन्ते। एते ब्रह्मर्षयः, तथा दिव्याः देवार्षयः अपि, भूत-भविष्यद्वर्तमानज्ञानसम्पन्नाः, सत्ये स्थिताः, धृतिमन्तः। ये तपसा प्रसिद्धाः, ये च गर्भे एव ज्ञानं प्रकटितवन्तः। एते राजर्षयः पुण्यशीलाः, ये च दिव्या मानवाः च राजानः। सप्त ऋषयः, सप्तगुणयुक्ताः, सप्तर्षयः इति स्मृताः। ते प्रबुद्धाः, धर्मं प्रत्यक्षतः पश्यन्तः, वंशानां प्रवर्तकाः। ते सर्वे समदृष्ट्या, निष्पापकारणैः कर्म कुर्वन्तः। गृहस्थाः, मुनयः, वने वसन्तः, विवेकसम्पन्नाः। वर्णाश्रमव्यवस्था तैः प्रथमं स्थापिताः। ते सर्वे वर्णान् आश्रमान् च सम्पूर्णं प्रवर्तितवन्तः। यदा पिता पुत्ररूपेण जायते, पुत्रः अपि पितरं रूपं प्राप्नोति। अष्टाशीतिसहस्रं गृहस्थाः इति कथ्यन्ते। ये पत्न्याः सहिताः, अग्निहोत्रं कुर्वन्तः, ते प्रजाजननस्य कारणानि स्मृताः। अष्टाशीतिसहस्रं उत्तरदिग्वासिनः प्रतिष्ठिताः। युगान्ते मन्त्रकर्तारः ब्राह्मणग्रन्थरचनाकाराश्च जायन्ते। ये युगशास्त्राणि वेदाङ्गानि च रचयन्ति। वैवस्वतविवर्ते, प्रतिद्वापरे पुनः पुनः, सप्तमे द्वापरे स्वयंभुवा वेदाः एव विभक्ताः। तृतीये उशना व्यासः, चतुर्थे बृहस्पतिः। सप्तमे अपि इन्द्रः, अष्टमे वसिष्ठः स्मृतः। एकादशे त्र्यब्दं सनद्वाजः अनन्तरं आगतः। पञ्चदशे त्रैय्यारुणिः, षोडशे धनञ्जयः। ऋजीषात् भरद्वाजः, भरद्वाजात् गौतमः। हर्यवनात् वेनः स्मृतः, तस्मात् वाजश्रवा उत्पन्नः। एवं वेदविभागस्य, ऋषिपरम्परायाः, धर्मसंस्थापनस्य च पावनं चरित्रं प्रवर्तते।