शालिमञ्जरिपाकः, शधीयः, तथा कानिनीति—एते उच्यन्ते। सर्वेषां सामगानां मध्ये द्वौ प्रधाना इति घोष्यते। अथ अथर्ववेदस्य द्विधा विभागं कृत्वा सुमन्तुः तं द्विजातिभ्यः प्रददात्। कबन्धः अपि तं द्विधा कृत्वा, एकं भागं पुनः पाथ्याय दत्तवान्। मोदः, ब्रह्मबलः, तथा पिप्पलादः—एते चत्वारः दृढशिष्याः देवदर्शस्यासन्। जाजलिः, कुमुदादिः, तृतीयः शौनकः प्रसिद्धः। बुद्धिमान् सैन्धवायनः द्वितीयां संहितां प्राप्तवान्। नक्षत्रकल्पः, वैतानः, तृतीयः संहिताविधिः—एते अथर्वणां मध्ये संहिताव्यवस्थापकाः प्रधाना इति कथ्यन्ते। आत्रेयः, सुमतिः, कश्यपः, अक्रतव्रणः, सावर्णिः, सोमदत्तिः, सुषर्मा, शांशपायनः—एते विद्वांसः। तत्र त्रयः पुनः त्रयः संग्रहान् कृतवन्तः। मम तु चतुर्थः संग्रहः; अतः चत्वारः मुख्याः संग्रहाः सन्ति। अन्याः शाखाः तु अनावश्यकाः अभवन्, यथा वेदशाखासु। लौमहर्षणिकः प्रथममूलम्, ततः काश्यपिकः अनन्तरः। अन्यः शांशपायनिकः, नोदार्थविभूषितः। एते पञ्चदश, अपरः दश, तथा अन्यः दश। साम्नां अष्टसहस्राणि सूक्तानि, चतुर्दश सामगीतानि। आध्वर्यवपरम्परायाम् द्वादशसहस्राणि छन्दांसि कथ्यन्ते। तस्मात् ग्राम्यं च आरण्यकं च, मन्त्ररचना अपि जायते। ग्राम्यं च आरण्यकं च, मन्त्रैः सह, ऋग्, ब्राह्मण, यजुस् इति प्रसिद्धम्। तैत्तिरीयाः अपि परक्षुद्राः इति ज्ञायन्ते। ऋग्वेदसंग्रहः गणितः, ब्राह्मणं तस्य चतुर्गुणम् उच्यते। यजुः तथा ऋचः, शुक्रियः सहितः, याज्ञवल्क्यस्य मतानुसारम्। षट्सहस्राणि ऋचः, पुनः षड्विंशतिरेव। एकादशसहस्राणि ऋचः, दश पुनः। सहस्रं ऋचः मन्त्राणां प्रमाणमुक्तम्। अथर्वणां ऋचः पञ्चसहस्राणि निश्चितम्। एतद् आङ्गिरसां विषयः, तेषां आरण्यकं पुनः वर्ण्यते। शाखानां कर्तारः, विभागस्य कारणानि अपि। प्रजापतेः वैदिकपरम्परा नित्यं, एते विकल्पाः स्मृतिरूपे ज्ञाताः। द्वापरयुगेषु वेदानां विभागाः विस्तरः कथ्यते। शिष्येभ्यः वेदान् दत्वा, तपः कृत्वा, वनं गतवन्तः। चत्वारः वेदाः, तेषां अङ्गानि, मीमांसा, न्यायविस्तरः। आयुर्वेदः, धनुर्वेदः, गान्धर्वः—एते त्रयः अपि। ब्रह्मर्षयः प्रथमं ज्ञेया, ततो देवर्षयः। कश्यपेषु, वसिष्ठेषु, भार्गवेषु, आङ्गिरसः, आत्रयः च। ब्रह्म चिन्तयन्ति यः, ते ब्रह्मर्षयः स्मृताः। प्रत्युषदेवतायाः, पुनः कश्यपस्य अपि। एवं शास्त्रविभागः, शाखाव्यवस्था, ऋषिपरम्परा च, वेदानां महत्त्वं, ऋषिणां तपः, सर्वं श्रद्धया वर्ण्यते।