शौरिषुश्च श्रृङ्गिपुत्रश्च, एतौ द्वौ सत्यव्रतौ धर्मनिष्ठौ आस्ताम्। श्रृङ्गिपुत्रः महात्मा त्रिसंहिताः शिष्येभ्यः उपादिशत्। कौठुमः पराशरपुत्रः षड्विधाः संहिताः प्रपादयामास। प्राचीनयोगपुत्रः तथा पण्डितः पतञ्जलिः अपि प्रसिद्धौ। लाङ्गलः, शालिहोत्रः, षडुवाचः, च संहिताः—कण्डुः, कोहलः च—एते षट् लाङ्गलाः संज्ञायन्ते। हिरण्यनाभेन एकः संहिताग्रन्थः रचितः, तस्य शिष्यः राजपुत्रः अभवत्। स तु तं ग्रन्थं शिष्येभ्यः उपदिदेश; तेषां नामानि शृणु। तालकः, माण्डूकः, कालिका, राजिकः, पुष्टिः, परिकृष्टः, उलूखलकः, शालिमञ्जरिपाकः, शधीयः, कानिनी च—एते शिष्याः अभवन्। सर्वेषां सामगीतारां मध्ये द्वौ श्रेष्ठौ घोषितौ। सुमन्तुः अथर्ववेदं द्विधा कृत्वा द्विजातिभ्यः दत्तवान्। कबन्धः अपि तं द्विधा विभज्य, एकं भागं पुनः पथ्याय अददात्। मोदः, ब्रह्मबलः, पिप्पलादः च—एते चत्वारः देवदर्शस्य दृढशिष्याः अभवन्। जाजलिः, कुमुदादिः, तृतीयः शौनकः च प्रसिद्धः। सैन्धवायनः पण्डितः द्वितीयं संहितां प्राप्तवान्। नक्षत्रकल्पः, वैतानः, संहिताविधिः—एते त्रयः अथर्वणः संहिताकाराः प्रमुखाः अभवन्। आत्रेयः, सुमतिः, काश्यपः, अक्रतव्रणः, सावर्णिः, सोमदत्तिः, सुशर्मा, शांशपायनः च—एतेत्रयः पुनः त्रिसंहिताः निर्मितवन्तः। मम संहिताग्रन्थः चतुर्थः; तस्मात् चत्वारः मुख्याः संहिताः सन्ति। अन्याः शाखाः व्यर्थाः अभवन्, यथा वेदशाखासु। लौमहर्षणिकः प्रथममूलः, काश्यपिकः तदनन्तरः। शांशपायनिकः अन्यः, यः नोडार्थाभरणः। एते पञ्चदशः; अपरः दश, तथा दशान्यः अपि। अष्टसहस्राणि सामगीताः, चतुर्दश सामगानानि। आद्वर्यवशाखायां द्वादशसहस्राणि छन्दांसि कथ्यन्ते। तस्मात् ग्राम्यं, आरण्यकं, मन्त्ररचना च जायते। ग्राम्यं च आरण्यकं मन्त्रैः सह ऋग्, ब्राह्मण, यजुः संज्ञायते। तैत्तिरीयाः परक्षुद्राः इति प्रसिद्धाः। ऋग्वेदसंहिता गणिता, ब्राह्मणं तस्य चतुर्गुणं इति कथ्यते। यजुः तथा ऋचः, शुक्रीयं च, याज्ञवल्क्यस्य मतानुसारं सर्वम्। षट्सहस्राणि ऋचः, पुनः षड्विंशतिरेव। एकादशसहस्राणि ऋचः, दशान्यः अपि। सहस्रं ऋचः मन्त्राणां प्रमाणं कथ्यते। अथर्वणां ऋचः पञ्चसहस्राणि निश्चितानि। एषा आङ्गिरसाणां कथा, तेषाम् आरण्यकं पुनः वर्णितम्। एवं धर्मनिष्ठाः ऋषयः, शिष्यगणः, वेदसंहिताः, शाखाः, मन्त्राः, छन्दांसि, गीतानि, सर्वाणि सनातनधर्मस्य गौरवं विस्तारयन्ति।