यत् ब्रह्म सवितरि समुत्पन्नं तत्र गत्वा तिष्ठति। ततः सविता तेन तुष्टः सन् तानि वस्तूनि ब्रह्मराताय दत्तवान्। ये विप्राः तान्य् यजूंषि स्वस्वपद्धत्या जपन्ति। येन ब्रह्महत्याकर्म कृतं, ते स्वाचारात् चरकाः इति स्मृताः। एवं चरकाः वर्णिताः; अधुना वाजिनां वृत्तान्तं शृणु। मध्यन्दिनः तु वैध्यः अधबुद्धकश्च पुत्राः अभवन्। आवटी, पुण्ड्र, वैणोय, सपाराशरः च। ज्ञातव्यं यत् ये यजुर्वेदस्य विभागं कृतवन्तः, तेषां संख्या एकशतैकः। सुमन्तुः पुनः स्वपुत्रं उपशिक्षयामास। सः शीघ्रमेव सहस्रसंहिताः अधीत्य, पुण्यकर्मसु निपुणः अभवत्। शतक्रतुर्हि यः निषिद्धकाले पठन्तः, तान् प्राहरत्। ततः तस्य कोपं दृष्ट्वा, शक्रः अन्यं वरं दत्तवान्। उभौ महाप्रज्ञौ सहस्रसंहिताः अधीयेताम्। एवं उक्त्वा, श्रीमान् वासवः सुविख्यातं सुकर्माणं संबोधितवान्। तस्य बुद्धिमान् शिष्यः पौष्याञ्जिः द्विजश्रेष्ठः अभवत्। पौष्याञ्जिः सहस्रार्धसंहिताः अपाठयत्। कौशिल्यः पञ्चसंहितासङ्ग्रहेषु पारङ्गतः अभवत्। पौष्याञ्जेः चत्वारः शिष्याः, तेषां विभागान् शृणु। सकोटिपुत्रः, सुसहा, सुनाम, वित्तलौगाक्षिणः—एतेषां शाखाः। त्रयः तु कुशुमस्य शिष्याः, पराशरः तु स्वपुत्रः। शौरिषु, श्रृङ्गिपुत्र—एव द्वौ व्रतस्थौ। श्रृङ्गिपुत्रः महात्मा त्रिसंहिताः अपाठयत्। कौथुमः पराशरपुत्रः षड् संहिताः उपदिष्टवान्। प्राचीनयोगपुत्रः, प्राज्ञः पतञ्जलिश्च। लाङ्गलः, शालिहोत्रः, षडुवाचः, संहिताः च—कण्डुः, कोहलः च—एते षड् लाङ्गलाः इति प्रसिद्धाः। हिरण्यनाभेन एकः संहिताः रचिता, तस्य शिष्यः राजपुत्रः अभवत्। सः तान् शिष्यान् उपदिष्टवान्; तेषां नामानि शृणु—तलकः, माण्डुकः, कालिका, राजिकः, पुष्टि, परिकृष्टः, उलूखलकः, शालिमञ्जरिपाकः, शधीय, कानिनी च। सामगानां मध्ये द्वौ श्रेष्ठौ इति कथ्येते। सुमन्तुः अथर्ववेदं द्विधा कृत्वा द्विजातिभ्यः दत्तवान्। कबन्धः तं द्विधा कृत्वा पुनः पथ्याय एकभागं दत्तवान्। मोदः, ब्रह्मबलः, पिप्पलादः च—एते चत्वारः दृढनिष्ठाश्च देवदर्शस्य शिष्याः। जाजलिः, कुमुदादिः, तृतीयः शौनकः इति विख्यातः। प्राज्ञः सैन्धवायनः द्वितीयसंहितां प्राप्नोत्। नक्षत्रकल्पः, वैतानः, तृतीयः संहिताविधिः—एते अथर्वणां मध्ये श्रेष्ठाः संहिताव्यवस्थापकाः इति स्मृताः।